Het project, “Met ’t Wandelhuis de grenzen langs”

 

In deze snelle tijd van almaar toenemende schaalvergroting, houd ik het zo klein mogelijk. Niet alleen mijn beweegbare huisje en mijn energiegebruik, maar ook de voetstappen die ik zet. Zo trek ik voort. De oogst is groeiende aandacht voor de wereld om me heen, die ik vrijuit deel met anderen.

.

Meer effeciëntie, minder kwali-tijd

“Ik moet even opladen,” zeggen mensen steeds vaker. Het lijkt alsof er massaal een energietekort is. Vooral in de stedelijke gebieden is dit het ergst. Langs de landsgrens is het leven nog altijd gemoedelijker, waar meer ruimte is en de economie zijn stempel minder sterk drukt op mens en natuur. Maar dorpen lopen leeg door steeds kariger voorzieningen, het boerenland wordt steeds grootschaliger en Staatsbosbeheer kapt 14 km bos per jaar voor de centen. Als je dat allemaal hoort kan je denken:”Wat doe ik hier nog in godsnaam?” Maar je kan er juist voor kiezen te blijven, te onderzoeken wat er wèl is. Er zijn nog steeds gebieden of bedrijven waar kleinschaligheid de boventoon voert, en er zijn plekken waar de oude DNA structuur van het land nog steeds de dagelijkse gang bepaalt van de mensen die er wonen. Laten we daar trots op zijn. Oude bodems kunnen  vruchtbare grond geven voor creatieve wegen van vernieuwing, zoals voedselbossen, maar ook voor de boerin die haar werk “landschapskunst” noemt of voor een heel nieuwe vorm van samenleving.

Aan de grenzen van de drukke wereld

We leven in een tijd dat het hart van de samenleving wordt uitgehold. Maar aan de grens van het grote midden vinden we de  onderzoekende mens, die zich een weg baant van uit het tumult, die uitvindt hoe het anders kan, of die oude kennis een nieuwe plek geeft. Aan de grens van de drukte, daar waar het logge gevaarte van de economie zich het minst laat horen, langs de oevers van de rivieren van tijd, daar gebeurt het meeste. Ik wil die grenzen zien en mensen ontmoeten die ze opzoeken.  Ik blijf communiceren wat ik hoor en zie, in woord en beeld.

Verkennen vanuit traagheid

Mijn mover laat ik 3 km per uur rijden en maximaal 10 km per dag. Het is een gestadig tempo, die als een metronoom de snelheid van mijn voetstappen bepaalt. Zo kom je in een merkwaardige toestand van een heel langzaam vast ritme waaraan je je aanpast, terwijl je tegelijkertijd vrijheid, rust en ruimte ervaart. (Een perfecte mix van Chronos en Kairos en daarom zo vruchtbaar, zoals ik later zal uitleggen.)

Ik zal de accu’s laden met mijn eigen zonnepanelen. Ik maak een begin en weet niet waar het einde is. Het duurt zolang als het duurt. Ik heb een oude pa waar ik rekening mee houd. Ik ga zo langzaam, dat hij me met plezier kan volgen, zonder in paniek te raken. Ook daarin pas ik me aan, terwijl ik er tegelijkertijd een uitdaging in zie om nog aandachtiger te zijn.

Wat ik doe is een kleurrijk wandelprotest tegen de rotgang der dingen. Ik loop met de energie die tot mijn beschikking is en houd het klein. De voldoening komt echter uit alles wat ik in die traagheid ontmoet, de mensen, landschappen die ik zie, de wind die waait langs mijn wangen. Hoe langzamer je voortgaat, hoe meer je gaat beseffen. Hoe miniscuul ik ook ben in die onmeetbare ruimte, toch heb ik een plek gekregen in het verhaal Aarde, de planeet die al zolang bestaat. Wat doe ik daarmee? Om dat te weten wil ik helder hebben hoe ik tijd en energie kan zien en wat we ermee doen.

Tijd en energie

In de Griekse oudheid benoemden ze twee soorten tijd. De uiterlijke, chronologische tijd, en de veel ruimere innerlijke tijd. Chronos, de lineaire tijd werd afgebeeld als een oude man, hij is de man van de klok, de metronoom die het ritme van mijn voetstappen bepaalt, maar hij is ook degene die in het spitsuur de mensen hartkloppingen bezorgt.
Chronos heeft een kleinzoon. Hij symboliseert de innerlijke tijd, waar ik het over had. Hij wordt gespierd afgebeeld, vanwege zijn vitaliteit, want hij kan gaten kan slaan in dicht- getimmerde tijd.  Hij is degene die steeds meer ontbreekt in onze wereld, degene die ons opnieuw onze vrijheid kan doen beleven. In Kairos nemen we geduldig de tijd om ons te bezinnen en krijgen we precies op het juiste moment de ingeving om van richting te veranderen, het idee te lanceren, of om drastisch opnieuw te beginnen.

Mijn inspiratie voor ’t Wandelhuis, mijn eigen huisje op wielen, komt vanuit Kairos, de innerlijke tijd. In die tijd vind ik ruimte voor ingevingen. Ik slenter wat rond en kijk goed om me heen. Zo vind ik wat nodig is, precies op het juiste moment. Het vraagt veel geduld. Het betekent ook dat ik al jaren veel tijd alleen doorbreng, om vanuit eigenheid en volharding, iets heel nieuws vorm te geven. Zo ontwierp ik het huisje op wielen en bouwde tot het af was.
Ik bepaal daarin mijn eigen tempo en Chronos is voor mij een vriendelijke opa die mij helpt in een vast aangenaam ritme te werken. Ondertussen jaagt de maatschappij voort en hier heeft Chronos een heel ander gezicht. Hier raast hij voort als een waanzinnige, met op hol geslagen digitale klokken die niet meer tikken en die geen ritme meer hebben. Hier sluit hij je op in piepjes en poortjes die op van alles zijn ingesteld, behalve op de mensen. Ik begeef me alleen tussen al die klaphekjes als het noodzakelijk is om dingen te regelen.

Vroeger hoorde ik mensen wel eens zeggen, dat ik economisch gezien veel minder presteerde dan ik kon. Ik heb geleerd me daar niks van aan te trekken. Ik wilde leven. Ik wilde zelf schipper zijn en geen manager van een groot rondvaartbedrijf, ik wilde het water en de oevers aan me voorbij zien glijden en verwonderd zijn dat alles steeds weer anders was. Ik genoot van al die onbewaakte momenten, die mij gul in de schoot werden geworpen, zelfs in de zwaarste tijden. Waakzaam en ontspannen, zo kon ik de rebelse Kairos bij zijn staart grijpen, opnieuw beginnen toen het nodig was en ideeën vormgeven die mijzelf verrasten.

Dromen van meer mogelijkheden en diversiteit

Ik droom ervan dat de inspiratie van Kairos werkt als een magneet, dat steeds meer mensen de tijd nemen voor zichzelf en de wereld om hen heen. Mensen die zich een weg weten te banen dwars door de jachtige dichtgetimmerde kloktijd heen en het lef hebben om de sprong naar vernieuwing te wagen op precies het juiste moment. Dit in alle lagen van de maatschappij te laten gebeuren, het is de enige weg naar oprechte duurzaamheid.

Ik droom van plekken voor nomaden, nabij een dorpshuis of gemeenschapsruimte, waar men zomer en winter kan zijn, om elkaar en de lokale bevolking te ontmoeten en een authentieke bijdrage te leveren aan de gemeenschap, een plek waar gelezen wordt en gefilosofeerd, en waar ook eenvoudig handwerk wordt gedaan, waar plannen en ideeën worden besproken op praktische uitvoerbaarheid, plekken waar in de lange donkere dagen het licht van onze eigen muziek en inspiratie kan schijnen. Kortom, een plek waar men zich kan verenigen op ontspannen wijze, in de rebelse en vitale Kairostijd, vanwaaruit nieuwe mogelijkheden kunnen ontstaan. Maar misschien kan zo’n plek wel overal ontstaan, of is het al in de kiem aanwezig.

Mijn hoop

Ik hoop dat ik met mijn Wandelhuis mensen mee kan nemen die andere tijd in, dat ik op elke plek Kairos kan vinden, terwijl onze voeten in een rustige tempo over de weg gaan.  Terwijl veel mensen hun vertrouwen verloren hebben en bescherming binnen hun eigen kring zoeken, sta ik open voor mensen van ieder pluimage. Je weet nooit waar de vonk overspringt. Vertrouwen is voor mij een principe. Het is de enige manier om een gat te slaan.

Mijn tocht zal een reeks ontmoetingen zijn van mensen die zich hiertoe voelen aangetrokken en die betrokken zijn bij hun omgeving. Daar verheug ik me op. Mijn Wandelhuis is niet dus alleen de plek waarin ik leef, het is ook een middel om in gesprek te raken. Ik hoop veel te zien en te leren en ik hoop ook dat ik door mijn authenticiteit de mensen iets mee kan geven, of iets op gang kan zetten. Misschien is het een sprankeltje hoop of een enthousiaste bekrachtiging dat het mogelijk is om een ideaal te verwezenlijken. Alle kleine sprankels hoop bij elkaar kunnen groeien tot een rivier van vernieuwing. Zoals de filosofe Susan Neiman zegt:

“Het echte leven is niet: wees realistisch. Maar het besef dat idealen een eigen werkelijkheid hebben, die, als genoeg mensen zich erachter scharen, bergen kan

 

..

 

https://www.tzum.info/2014/04/recensie-joke-j-hermsen-kairos-een-nieuwe-bevlogenheid/