Verhalenpaden

.

Mensen als mycorrhizae

.

.

Kristallen draden

Hoe langzamer ik voortga, hoe meer verhalen komen naar me toe. Het is een netwerk aan kristallen draden, en ik onderzoek ze door een pad te maken en te landen op plekken die daarom vragen. Ik diep de verhalen uit en verbind ze. Het gaat over mensen, dorpen, boeren. Het gaat over vergeten geschiedenis, over oude mythen en nieuwe verbanden. Terwijl ik ga, weef ik met mijn draad aan het grotere verhaal van deze tijd. We staan nu aan het einde van dode sporen, maar ook aan het begin van een nieuw pad. Ook voor mij is dat zo. Mijn nieuwe spoor bracht mij op de Swetteblom in Bears. Friesland is het land waar ik mezelf aan verbonden heb. Ik plant bomen en kijk verkennend om me heen. Bij heldere hemel zie ik ’s avonds een vuurtorenlicht. De kust lokt me. Ik voel me geroepen de kust van mijn betovergrootvaders te bezoeken, allebei Friezen. De ene was bakker op Ameland, de ander visser in Workum. In mijn moeders familie leefden vissers. Hoe vaak hebben ze langs deze kusten geankerd, hoe vaak keken ze naar dezelfde vuurtoren als ik nu doe? Ik ben zelf schipper geweest en heb een band met water. Het bewegende gebied van land en zee, hoe het zich gevormd heeft, dat heeft me altijd geboeid. Ook het boek: “Hoe de Noordzee ons vormde” van Michael Pye, heb ik in één ruk uitgelezen.

.

Inheemse volkeren en hun verhalen

Ik ben vanaf mijn zestiende geïnspireerd door inheemse volkeren. Omdat ze zijn wie ze zijn, en soms al vierduizend jaar op hun grond leven, zonder dat er iets veranderde. Ik zie de Friezen als inheemse mensen. Al is de cultuur verweven met het moderne leven, ze horen hier en zijn hier geworteld. Ik ben ervan overtuigd dat er mensen zijn die me veel kunnen vertellen. Verhalen die opnieuw kunnen gaan rondzingen, als kolkend water rond een steen in de rivier. Ik luister en ik onderzoek. Ik kijk en ik schets wat mijn ogen zien en wat mijn oren horen. Ik praat met bewoners en samen komen we op verhaal. Ik hoop dat ik daarmee een spoor kan nalaten, zonder dat mijn naam eraan verbonden is. Dat de verhalen nooit ophouden en paden vormen die zich steeds meer ontvouwen. Ik denk aan de “Songlines,“ zoals de Aborigionals ze noemen, heilige plekken die een weg door het landschap markeren. Het verhaal vertelt zichzelf. Zodra het een prestatie wordt, eigen ik het mezelf toe. Dan ga ik mijn doel voorbij. Dat is niet mijn bedoeling. Hoe harder ik het rondbazuin, hoe minder het is. Bovendien, hoe zou ik Friese verhalen kunnen luisteren zonder de taal te kennen? Alles kost tijd. Hoe trager hoe beter.

.

Heilige plekken

Het is als kijken naar de stroming in de rivier. Ik sta met een steen in mijn handen. Ik kijk lang, net zolang tot ik het weet. Tot ik precies weet waar ik hem wil leggen, de steen in mijn handen. Ik leg mijn steen op de bodem en kijk hoe de stroom nu anders loopt. En elke keer dat ik er terugkeer, voel ik een tinteling. Zo ontstaat er een verhaal op die plek. Een ander voegt er weer het zijne aan toe. Zo ontstaat er iets. Het is de herhaling waardoor het groeit.

“Songlines” is de naam van het boek van Bruce Chatwin. Het gaat over de oorspronkelijke bewoners van Australië, die wij Aborigionals noemen. De songlines zijn de onzichtbare paden die kriskras door Australië lopen. Ze verbinden gemeenschappen en volgen oude grenzen.. Langs deze lijnen passeerden de Aboriginals de mythische liederen die de schepping van het land en de geheimen van zijn verleden onthulden. In zijn magische verhaal herinnert Chatwin zich zijn reizen over de lengte en breedte van Australië op zoek naar de waarheid over de liederen en het ontrafelen van de mysteries van hun verhalen.

.

De scheppingskracht van verhalenpaden

Door de verhalen uit onze eigen bodem omhoog te halen, en deze opnieuw te vertellen, kunnen wij de band met het land herstellen. Kunnen we onze verbeelding laten spreken en daarmee onze scheppingskracht. Ik zou het mooi vinden als er meer nomaden zouden opduiken, die in hun streek verhalenpaden weven, en zich daaraan willen verbinden, als gewortelde nomade. Ik hoor het graag, wanneer iemand zich daartoe geroepen voelt of daarmee bezig is. Hoe dit zich zal ontvouwen, dat weet ik niet. Het is een ontdekkingstocht, De trage, heilige regelmaat van de nomade zal bepalend zijn. Het gaat dus niet om een eenmalige creatieve actie, maar om het zich verbinden met een land, wat er groeit en broeit. Het is een manier van leven, die er ook om vraagt om alleen te kunnen zijn. Ik ben benieuwd.

Behalve de gewortelde nomaden, onderscheid ik de gevleugelde nomaden, die vaak in busjes naar verschillende locaties trekken, om daar te bouwen, te tuinieren, bomen te planten, of alleen maar om waar te nemen en te onderzoeken. Daar identificeer ik mezelf gewoonlijk niet mee. Ik ben waar ik ben.

.

..

Gedachte: Mensen die op verhaal kunnen komen, kunnen hun draad verweven met het grote geheel. Kunnen opnieuw kijken. Een volgende trage stap is misschien, wat men noemt, burgerparticipatie? Is dat niet net zoiets als stenen leggen in de rivier? Geef ieder zijn tijd. Pas je aan aan de snelheid van de traagste. Herinner je af en toe het doel, maar niet als een door jou opgelegde regel.

Mail: alowieke@gmail.com