Ik zal altijd aan je denken

Gepubliceerd op door alowiekeEen reactie plaatsen

Onverwachte ontmoetingen in de trein.

.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst.

.

Als mens zonder auto reis ik vaak met de trein. Dat kost meer tijd maar het biedt de gelegenheid tot onverwachte ontmoetingen en bijna altijd in positieve zin. Dus treinreizen zijn helemaal niet erg Ook vandaag loop ik opgewekt het perron op om terug te gaan naar huis. Aan boord is het vrij vol maar in de stilte coupé is nog ruimte. Schuin tegenover een zwarte man ga ik aan het gangpad zitten. Even later komen er nog meer mensen waardoor alle stoelen bezet zijn. Hoewel we met velen zijn is het stil. Iedereen houdt zich netjes aan de regels, in deze coupé praat je niet. De zwarte man echter, doorbreekt ongewild de stilte door telkens weer in een onbedaarlijke hoestbui uit te barsten. Verstoord kijken sommige mensen opzij. Het witte papieren zakdoekje dat hij voor zijn mond houdt, dempt het akelige kuchen nauwelijks. Soms lijkt het of hij erin blijft, maar toch houdt het weer op. Zelf heb ik een lichte keelpijn, verergerd door het vele praten van vandaag. Ik duikel de kleine harde laurierdropjes op, in een rond doosje. De scherpe smaak doet me goed. Voor ik het doosje dichtdoe, steek ik het hem toe. Hij schudt zijn hoofd, hij hoeft niet. Ik houd vol. “Goed tegen het hoesten” zeg ik dan en dat overtuigd hem. Ik zie hem het cylindervormige dropje in de mond steken en aan zijn gezicht is te zien dat hij het tevreden goedkeurt. Pas als hij het allang op heeft begint het hoesten weer. Vlak na station Zwolle pak ik het doosje opnieuw. Haastig schiet hij toe, steekt zijn hand uit. “Ik wil een foto maken” zegt hij dan. “Dat is een goed idee” zeg ik en pak het doosje tevoorschijn zodat hij de foto kan maken. Ik voorzie hem van verdere uitleg.“Je moet het dropje onder je tong stoppen als je niet kan slapen door het hoesten. Het gaat dan urenlang mee. Het helpt echt.” Met grote ogen kijkt hij me aan. “Ja! Dat is het precies, nachtenlang lig ik wakker te hoesten en heb al van alles geprobeerd!” Ondertussen is de rest van de coupé nog even vol en even stil. Ineens besef ik dat iedereen dit gesprek volgt, en ik houd verder mijn mond. Bij het uitstappen bedankt hij mij nogmaals.

Drie dagen later zit ik weer in de trein, met een tas vol groene takken. Ik ben bij de opening geweest van Meer Bomen Nu in Franeker. We hebben wel negenhonderd boompjes uitgegraven en ook takken geknipt om te stekken. Een aantal mocht ik tot mijn grote vreugde meenemen. Een vrouw zit gefascineerd naar de twijgen te kijken, die naast mijn voeten staan. “Wat is dat voor plant?” vraagt ze “Een jostabes!” zeg ik “Een kruising tussen een kruisbes en een zwarte bes. Dikke zwarte bessen en helemaal niet wrang. Ik ga ze stekken. Wil je er ook een? “ Dat wil ze graag. En dan is er nog een vrouw en nog een. Allemaal nemen ze dankbaar een tak in ontvangst. “Je kunt deze gewoon in water zetten, dan komen er wortels aan”. Er ontstaat een levendig gesprek over stekken, natuur en wat het doet met ons. Een vrouw zegt niet veel, maar zit met glimmende ogen te luisteren. Als ik iets zeg over stekken met wilgebast begint ze enthousiast te knikken. “Heb jij dat al eens gedaan?”vraag ik geïnteresseerd en ze knikt blij. “Dat stimuleert de groei” zegt ze. “Erop doen voor je het in stekgrond stopt.” “Dat is zeker om bacteriën tegen te houden,” zegt de een. “Nee, boompjes en struiken hebben juist bacteriën en schimmels nodig voor de groei. De wilg heeft wel een heel sterk groeihormoon, dat zal vast helpen,” leg ik uit. We praten over de kracht van de natuur, ontzagwekkend is het. Stil laten we dat tot ons doordringen. Dan gaat de blik van de jonge vrouw naar mijn voeten. “Ik zie dat je klompen draagt! Ik heb nog nooit iemand op klompen gezien en het is toch de traditie van ons land! Misschien ga ik ze ook aanschaffen. Doet het niet zeer? “ Ik leg uit dat je kan beginnen met er een extra band op vast te schroeven. Dat beschermt je wreef. Gaandeweg ontwikkel je een eeltknobbel en op een gegeven moment kan die band eraf.
Dan zijn we opeens bij station Deinum. Ik moet er uit. Maar die ene vrouw wil nog wat zeggen. “Altijd als ik naar de jostabes kijk zal ik aan je denken!” zegt de jonge vrouw. Ze willen nog eens weten hoe ik heet. “Alowieke” zeg ik en vlak voor de deur weer dichtgaat doe ik een greep in mijn jaszak. Een handvol visitekaartjes valt op de vloer. Dan gaat de deur weer dicht en weg rijdt de trein. Die kaartjes vinden hun weg wel. Ze zullen aan me denken. En ik aan hen.

.

.

Een punthut voor de fietsers

Gepubliceerd op door alowieke3 reacties

Als je natgeregend bent en je moet nog een tent opzetten, dan ben je blij als je zo in een mooie hut kan duiken. Een plek voor stille genieters. Dat ga ik bouwen, niet ver van mijn woonstek.

.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst.

.

Scheefzakken en niet meer wegkomen, slippen in het natte gras, takken waar je niet onderdoor kunt om dat romantische plekje te bereiken, krassen in de lak. Leuk hoor, kamperen in een luxe camper. Busjes en campers zijn populair. De plek die mensen innemen wordt steeds groter en het is zoeken naar een plek waar je in je tentje niet bedolven raakt onder de uitdijende luxe van andere mensen. Meestal is het is ieder voor zich. De belangrijkste vraag die mensen stellen is: “Waar is het stopcontact?”. Want leven zonder koelkast, dat is niet van deze tijd. Gelukkig zijn er ook nog anderen, die graag op deze wat rommelige camping komen. Mensen die het niks kan schelen of er wel of geen stopcontact naast de tent te vinden is. Meestal zijn die in de meerderheid. Zo blijft het hier gezellig.
“Degenen die op de fiets komen zijn bijna altijd leuke mensen” zei ik gisteren nog tegen onze boer, de baas van de camping. Hij knikte, dat was hij wel met me eens. Ik denk aan de jongen die eens per jaar komt aanfietsen, zijn tentje achterop. Zes weken lang gaat hij van hieruit op zijn fiets naar het werk. Hij scheert zich in de plee. Daar heb ik een afgebroken autospiegeltje neergelegd, ik vond het op straat. In de plee was nog geen spiegel. En nu zag ik hem ermee staan, de deur half open. “Goh, gebruik je die?” vroeg ik blij. “Ja hoor, elke dag” zei hij met een gezicht vol zeep. Het is een opluchting om mensen te ontmoeten die niet alles zelf hebben. Die je nog ter dienst kan zijn met iets wat je vond op straat.

En ik denk aan die keer dat twee twintigers kwamen aangefietst met zelfgebouwde fietscaravans. Piepkleine woonwagens, net groot genoeg om in te liggen met wat spulletjes ernaast op een plankje. Desondanks is het nog best zwaar, zo’n ding te trekken op spierkracht. Vol bewondering heb ik ze verwelkomd. Het regende. “Als het de hele dag regent heb ik het gevoel dat ik in een doodskist lig” zei de jongen, terwijl hij keek naar zijn gele minicaravan met rode randjes. Ik bood het jonge stel mijn kas aan, dan hoefden ze niet voor lijk te liggen. Elke keer als ik erlangs liep wuifde ik. Ze vermaakten zich prima met zijn tweeën. Ik zag haar schrijven met pen in een boekje. Ze maakte er ook tekeningetjes in. Ze kookten er en we dronken samen thee van kruiden uit de tuin. Het waren mooie dagen. En toen stopte het met regenen, en gingen ze weer weg. Ik hoopte dat ze terug zouden komen, maar dat was niet zo.

Maar nu zijn er twee andere jongeren. Die hebben nog veel langer rondgefietst, wel drie jaar lang. Ze hebben ongelooflijk veel gezien en verlangden naar een plek om te landen. Die hebben ze hier gevonden! Er stond hier een woonwagen leeg. Zo eindigde hun tocht.

Ik denk aan al die mooie mensen op de fiets die het eenvoudige leven omarmen. Die langzaam door het landschap trekken, elke meter onder hun wielen voorbij zien gaan. Ja, als het regent is het afzien. En daardoor kwam er een gedachte bij me op. Ik vind het best leuk, af en toe iemand in de buurt die niet per se op bezoek is, maar gewoon lekker zijn gang gaat. Daarom ga ik vlakbij mijn huis een punthut maken. Een punthut voor de fietsers. Een houten tent op palen. Het fundament heb ik al, het is keihard azobé. Tweedehands natuurlijk, want dat is hartstikke tropisch. Er komt een grote vloer op 60 cm hoogte met direct daarop twee schuine wanden die boven in een punt samenkomen. Vroeger had ik een luikenkap op mijn boot. Die zat precies zo in elkaar. Simpeler kan het niet, je laat de twee panelen gewoon tegen elkaar vallen met een balk ertussen. Die balk is gemaakt als een T profiel, dus de twee delen kunnen niet verder doorglijden. Het blijft dan als een driehoek staan, vraagt verder weinig passen en meten, je ziet vanzelf hoe het uitkomt. Als je de juiste wiskundige som maakt, kan je van tevoren precies uitrekenen hoe hoog het wordt, maar je kan het ook een verrassing laten zijn.
Na het plaatsen van de panelen komt het subtielere werk. Je zet de constructie vast door aan de kopse kanten latjes te timmeren om daarna de ingang en uitkijk te maken. Dan nog een paar constructieve blokken (of ijzerwerk) om de vloer met de wanden te verbinden en het staat. Er komt natuurlijk een lekker matras in te liggen. En mijn kleine rocketstove kan er staan, om op te koken. Het is mooi, zo’n hut. Dat weten onze nieuwe bewoners maar wat goed, die zijn dikwijls gastvrij ontvangen, in Azië, Europa en Rusland. Na al die kilometers fietsen zijn ook zij aan het werk en ook zij bouwen een hut voor gasten. Het is leuk om ergens over na te kunnen denken, meestal alleen, soms samen. Ik geniet ervan om het langzaam te laten groeien in mijn gedachten. De vertrouwde zwarte pen ligt klaar naast een boek met tekeningen. Ik bloei altijd weer op met een project onder handen. Laat het maar lang duren. Dat zal ook best lukken, want zonder auto moet ik alle materialen langzaam verzamelen. Maar we werken samen als buren. Ten slotte leven we hier allemaal redelijk eenvoudig en ver van de openbare weg. Al heeft een enkeling daar soms moeite mee, het is wat deze plek uniek maakt.

Het is maar een kleine hut die veel omvat. Ik bouw een plek die de eenvoud omarmt. Laten de luxecampers maar wegblijven, met hun televisies, koelkasten en buitenmeubelen. Hier maken wij ruimte voor de natuur. Dus beste fietser, straks ben je van harte welkom in deze eenvoudige stulp, om stil met volle teugen te genieten en tot jezelf te komen. Ik werk er aan!

PS Fietsers krijgen ook nog extra korting van de baas!

.

.

Hoe plaats je de wandpanelen op de vloer. Auteursrechten Alowieke.

Verkleumde helden en stumpers

Gepubliceerd op door alowieke5 reacties

Je hebt het koud. Verder heeft niemand dat, alleen jij. Koud ben je en langzaam kruipt het tot in je botten.

Idee: twee lagen regenpak. Een cape en daaronder nog een regenjas en een broek. Eens uitproberen.



“Je kan niet op het platteland wonen als je geen auto hebt” zeggen sommige mensen. Nou ja, het kan dus wel, maar dan moet je fietsen. Wij fietsen heel wat af, met als enige energiebron havermout met rozijnen. Er zijn meer mensen die fietsen, met of zonder motor. Maar in de maand oktober wordt dat beduidend minder. Driekwart van de mensen heeft een auto en maakt daar dankbaar gebruik van. Bij hitte of kou, de kleine persoonlijke ruimte geeft een altijd leefbaar plekje. In de zomer airconcitioning, op kille onstuimige dagen zet je de verwarming aan. De regen klettert op het dak. Thuisgekomen ben je nog steeds lekker warm van de auto en hoeft de verwarming nog niet aan. Fijn, dat scheelt.
Maar goed, wij fietsen dus nog steeds. Ook als het regent. Deze week heb ik wel vier keer een uur door de regen gefietst. Wat er te bieden is aan regenpakken, daar ben ik inmiddels expert in. Maar in geen enkel regenpak blijf je droog, na een uur in de regen. Hoe duur het ook is, je komt altijd nat en een beetje verkleumd aan. De cursuszaal voelt kil, maar de anderen vinden van niet.“Vooruit, het gaat nog wel” denk je dan, terwijl je op een stoel in de onverwarmde ruimte je tekenblok pakt. Het naaktmodel heeft het warm. Ze woont om de hoek en hoefde nauwelijks naar buiten om hier te komen. Dat ene elektrische kacheltje gaf nog wat warmte en tot je verdriet gaat dat nu op een laag standje. Nou ja, pech gehad. Geconcentreerd ga je aan het werk. Maar na drie uur stilzitten merk je opeens dat je echt verkleumd bent geraakt. Verder heeft niemand er last van. Je bent de enige, Verdorie.
Een andere keer kom je na een lange natte fietstocht aan bij een B&B. De kamer is warmgeel geschilderd maar het is er koud en het raam staat open. Gauw doe je het dicht, en vraagt aan de gastheer waar je je natte spullen kan ophangen om te drogen. Is er een verwarming aan? De man sputtert tegen, hij wil de verwarming nog niet aan doen. “Pak de föhn maar”, zegt hij. Met het apparaat blaas je je schoenen droog en de regenkleding hang je in de badkamer. Het bed is klam en er ligt een dun dekbedje op. Om half vijf word je wakker met keelpijn. Gelukkig is er een waterkoker en thee. Wat kan thee toch enorm verkwikkend zijn als je onbehaaglijk bent en keelpijn hebt. Gelukkig mag je ook in bad, heeft hij gezegd. Tot je grote vreugde heeft de gastheer toch nog de verwarming achter je regenkleding aangezet. Het is nu droog, je legt het klaar naast je bed. Je kan weer goed voorbereid de regen in! Een natte regenjas weer aandoen is een akelig begin van de dag.
Zou het kunnen dat mensen in warme auto’s soms vergeten zijn hoe verkleumd je kan raken als je nat geregend bent? En dat ondanks je dure regenpak? Energiebesparing is een goed ding en zeker in deze tijd, nu het steeds duurder wordt. Maar als verkleumde stumper kan je toch ongelooflijk dankbaar zijn met een plekje in een warme keuken. Misschien zouden we allemaal een keer per jaar verkleumd moeten raken, om weer te weten hoe het was. Hoe blij je dan bent met een hete steen of een elektrische stoof onder je voeten en een deken om je heen. En dan vooral een kop hete thee of bouillon. Zo heerlijk! Elke held op de fiets gun ik het. Iedereen die weer en wind trotseert om er toch op uit te gaan. Maar meer nog gun ik het de verliezer, die niets anders heeft. Een fijne plek om bij te komen.

.

Meisjes met jongensdromen

Gepubliceerd op door alowieke2 reacties

Vooroordelen zijn er, ook onder vrouwen zelf. Maar we gaan lekker door.

Hoewel ik machines leuk vind en ik een mooie collectie heb, doe ik als mens van de eenvoud zoveel mogelijk met de hand.

Als kind droomde ik van een jongensleven. Dat kun je zien in een verhalenschriftje van school. Ik was zeven. Ik ben een eekhoorn, heet Kas en heb een heleboel broertjes. Hoewel mijn handschrift heel netjes was, hield ik tegelijkertijd van wilde fysieke spelletjes. Mijn grootste wens was om een hut te bouwen. Maar in die tijd hadden meisjes handwerken en alleen de jongens hadden handenarbeid. Voor juffen en meesters was die scheiding net zo aanwezig als de Berlijnse muur, er viel niet aan te tornen. Thuis was er ook niemand die graag timmerde. Het heeft dus tot mijn dertigste geduurd voor ik de juiste persoon ontmoette die me echt goed op weg hielp: Mijn man Michiel. Ik had geluk! Hij vond het geweldig als ik op mijn rug onder de boot lag met de haakse slijper of wanneer ik een keuken voor het schip ontwierp. Trots dat hij was! En zo kwam ik te weten wat ik allemaal kon. Velen weten nog steeds niet wat ze kunnen. Nog steeds zijn er maar weinig vrouwen in de techniek of in de bouw. En nu is het herfstvakantie, overal zie je groepjes mannen met de weg bezig, er is geen vrouw te bekennen. Hoewel ik eenvoudig leef, ben ik evengoed gefascineerd door techniek en machines. Gisteren wilde ik een paar hardhouten palen afkorten met de cirkelzaagtafel. Er staat er altijd eentje in de loods. Deze zaag kende ik niet dus ik vroeg onze plaatselijke timmerman om advies. “Het is een kanteltafel” zei hij en begon meteen te kijken hoe hij dat kantelen voor elkaar moest krijgen. “Jij wil afkorten. Deze kant is om te schulpen. Afkorten moet met de andere kant. Deze kant is gevaarlijk,” vulde hij aan. Ik begreep wat hij bedoelde, ik heb het vroeger wel eens zo gedaan, op onze zaagtafel, als dat zo uitkwam. Je moet het hout geen millimeter scheef houden, anders krijgt hij weerstand en schiet hij weg. “Ja, ik heb dat wel eens gevoeld” zei ik, denkend aan de klap die ik ooit bijna kreeg. “Ja natuurlijk, jij voelt dingen” zei hij vaag. Bedenkelijk keek ik hem aan. Ondertussen probeerde hij een wieltje los te draaien, maar het zat vast en scheef. Ik wilde er wat over zeggen, over dat wieltje en over respect voor machines. “Jaja, heel intuïtief ben jij” mompelde hij terwijl hij aandachtig doorprutste. Een vrouw voelt en werkt intuïtief, een man denkt na. Zal dat vooroordeel eraan bijdragen dat vrouwelijke architecten op de tweede rang staan? Maar goed, de kanteltafel werd gekanteld en ik ging aan het werk. “Ben je er heelhuids vanaf gekomen?” vroeg hij na afloop. “Ja hoor” zei ik rustig. De tijd dat ik me opwond over dat soort vragen is voorbij. Ik ga mijn gang wel.

Een dag later kwamen er twee mensen bij me langs die pas in de buurt wonen. Ik was thuis.“Heb jij ook je huis gebouwd zonder ervaring?” vroegen ze verwachtingsvol “mogen we het zien?” Ze hadden jarenlang gereisd en wat dit betreft geen kennis opgedaan. Nu wilden ze een bouwvallige grote woonwagen veranderen in een fijn huis. Maar toen ik zei dat dit mijn meesterwerk was na jarenlang leren en klussen, keken ze teleurgesteld. Een vrouw alleen, daar hadden ze iets anders bij verwacht. Geen timmerervaring in elk geval, eerder iemand op hetzelfde niveau. Ze vonden het een fijn huis, dat wel. Ik begon enthousiast te vertellen hoe ik het had gebouwd. Maar al snel riep de jonge vrouw dat het haar veel te veel was en de twee verdwenen met rasse schreden. Met een leeg gevoel keek ik ze na. Toen hervond ik mezelf weer. Laat die zelf maar hun weg vinden, dacht ik berustend, en ging boodschappen doen in de stad.

Overal zijn wegomleggingen. Huizen, wegen, overal zijn mannen aan het werk. Als ik naar ze zwaai, wuiven ze vrolijk terug. Nederland is gemaakt door mannen. Vrouwen komen daar maar weinig aan te pas, behalve om naar te wuiven en te roepen. Van de architecten is maar 23 % vrouw, en die staan dus bijna altijd in de tweede rij, achter de mannen. Zaha Hadid uit Irak was de eerste vrouw die de allerhoogste architectuurprijs won, in 2004. De Pritzker Prize. De Friese Nynke Rixt Jukema is ook internationaal bekend. Ik sprak haar eens, toen ze nog niet in Denemarken woonde. “Dat was soms een eenzaam bestaan.” zei ze. In haar werk legt ze relaties tussen mens, dier en omgeving en heeft ze onder andere het project “Donkere dorpen” gelanceerd. Meer echte duisternis in de nacht, meer verbinding met de natuur, dat hebben we hard nodig. Verder komen maar weinig vrouwen zover. Tussen de arbeiders is het nog veel minder, daar is slechts 2 % vrouw op de werkvloer. Dat zeggen sommige statistieken. Behalve dat vrouwen meestal de zorg voor het gezin dragen, gaat het ook over andere dingen. “Het is zwaar werk” zeggen de mannen. “Dat kunnen vrouwen niet.” Vooroordelen zijn er, ook onder de vrouwen zelf. Inmiddels ben ik de verbazing wel gewend. Maar ik geniet enorm van fysiek werk. Ik vind het heerlijk om aan een arm aan een tak te hangen en met mijn andere de takkenril op te hogen. Het is een genot dat ik op mijn spieren kan vertrouwen. Ik vind het ook leuk om iets helemaal uit te denken, samen een probleem op te lossen of om advies te geven als het nodig is. Helaas blijven vrouwen tot nog toe op de tweede rij staan, op al die gebieden. Ook hier ben ik een eenling. Alhoewel, de laatste tijd is er over het algemeen wel iets van verbetering, onder de jongeren. Dat is wel nodig ook. God schiep de hemel en de aarde. De Nederlandse mannen schiepen Nederland. Nu de vrouwen nog.

.

.Lees hier het verhaal van een jonge vrouw die een groep mannen leidt. Mooi om te zien!

https://www.intermediair.nl/werk-en-carriere/beroepskeuze/bouwsector-wil-meer-vrouwen-verrassend-hoe-leuk-het-is

Open, kwetsbaar en veerkrachtig

Gepubliceerd op door alowiekeEen reactie plaatsen

Fietsen, lopen en leven onder de wijde wolkenlucht van Friesland.

.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst.

Van het ene moment op het andere valt het met bakken uit de lucht. Dit weer vraagt om inschikkelijkheid en verwondering. Elk moment is anders, de lichtval, de wolkenluchten die adembenemend voorbijtrekken. Friesland is mooi. Overal kun je het zien. Avontuurlijk is het ook, steeds weer anders. Het leven met de elementen, daar moet je van houden. “In Ierland is het altijd zo” zegt mijn buurman. “Daarom zijn we er weggegaan.” Tja, ieder zijn meug. Ik houd van dit weer. Niet die wekenlange donkere mist, maar heldere prachtige luchten waar af en toe een stortbui uit valt. Zojuist heb ik wat kleine boompjes uit het riet gesnoeid en daarmee een schuilplaats gemaakt voor de vogels. Mijn broek is nu nat bij de knieën. Ik kijk er even naar, loop dan verder over het veld, genietend van de zon. Daar staat de boer, die van de opklaring gebruik heeft gemaakt om zijn twee koeien te verplaatsen. In het stukje wei was niet veel meer te grazen. Ze lopen nu in een hoger liggend weitje. Dat begint ook wel nodig te worden. De bovenlaag van de grond is al drassig van de vele regen die in korte tijd viel. Maar verder de diepte in is het nog droog, overal zitten nog de scheuren, als littekens van een lange droge zomer. We staan midden in de wei en de zon schijnt tot aan de horizon. De boer is blij met een praatje en we wisselen de dagelijkse nieuwtjes uit. En terwijl ik terug wandel naar huis merk ik dat mijn broek alweer is opgedroogd. Maar bij de dikke wilgenboom gekomen begint het ineens weer te stortregenen. Ik zoek beschutting achter de dikke stam, maar alsnog druipt het via een dikke tak gestadig in mijn nek. Met een spurt duik ik onder de grote picknicktafel met aaneengesloten blad. Ook de vogels vluchten naar hun schuilhoeken. Langzaam wordt de regen minder en de zon begint alweer te schijnen, dwars door de druppels heen. In de vlierhaag laat een merel van zich horen, als een twinkelende lichtstraal van geluid. De lucht wordt weer blauw en het zonlicht maakt het gras heldergroen met oplichtende parels. Ik kruip onder de tafel vandaan en draai hem meteen op zijn kant, met twee stenen eronder. Zo blijft er geen water op staan en blijft hij langer goed. Die avond geniet ik van de warme kachel en slaap diep en ontspannen.

De volgende ochtend moet ik al vroeg weg. Met goeie regenkleding aan fiets ik naar de stad. Het is anderhalf uur fietsen voor een cursus fotografie. Het regent aan een stuk door en ik moet heel ver, dit keer. Elke week gaan we naar een andere wijk. Dat leek me een mooie manier om de stad te verkennen, als nieuweling. Vlak voor het tunneltje naar Camminghaburen fiets ik langs de zwartgeblakerde resten van een gebouw. Iemand vertelde me dat het een bowlingcentrum was. Er staat een hek omheen, je kan de ruïne niet betreden. Ik ruik een muffe brandlucht, alsof het door de nattigheid opnieuw begint te smeulen. Auto’s rijden voorbij. Mensen in auto’s ruiken en zien niks. Toch jammer.
Bij het wijkgebouw staan ook al auto’s. “Heb je een uur door de regen gefietst om hier te komen?” klinkt het ongelovig “Anderhalf uur” verbeter ik, terwijl ik mijn trui op de verwarming hang. De uiteindes van de mouwen zijn vochtig geworden, fijn dat ze kunnen drogen. Meewarig schudden ze hun hoofd. Iemand had me een appje gestuurd. Ik had halverwege mee kunnen rijden. Of ik dat gezien heb. Nee dus. Ik was bezig met de voorbereidingen om de buien te trotseren. Je fietst of je fietst niet, vind ik. Laat mij maar schuiven. Spectaculaire wolkenluchten trekken voorbij. En ik beweeg eronder. Open, kwetsbaar en veerkrachtig.

.

Onder mijn vorige blog hadden twee mensen gezegd: Ik leef om te leven. Dit verhaal zal hen wellicht aanspreken.

De vraag

Gepubliceerd op door alowieke1 reactie

Het begint bij de vraag: Waar gaat mijn leven over? En alles wat daaruit voortkomt.

Auteursrechten Alowieke van Mulligen van Beusekom

.

Als ze je zouden vragen: “Waar gaat jouw leven over”, wat zou je dan zeggen? Als je dit leest, dan leg je het nu even opzij om er over na te denken. Dat zou ik tenminste doen. Daarna zou ik weer verder lezen. Wat zouden de antwoorden zijn? Sommigen zijn hun hele leven aan het vluchten. Of zijn hun leven lang bang. Voor de gelukkigen is het de liefde of muziek. Of het gaat om zorg voor de ander of voor je koeien. Er zijn nog steeds mensen voor wie het gaat om geld verdienen of die alleen maar macht willen verwerven. De antwoorden zijn oneindig. Mijn antwoord op de vraag is: “Eenvoudig leven.”
Eenvoudig leven gaat niet alleen over spullen. Het gaat ook om wat er in je hoofd zit, en wat er aan herinneringen in je lijf zit opgeslagen. Soms voel je je oud en moe, dan kun je niets anders dan je als een rood esdoornblad laten weggeblazen door de wind. Je laat je vallen op de vochtige aarde. Dauwdruppels weerspiegelen in het licht. Er gaat tijd overheen. De aarde verteert wat overbodig is en na een lange winter komt de lente. Wat vergaan is transformeert tot nieuw leven. Op toverachtige wijze stroomt het in je bloed. Voor mij is dat de kern van eenvoudig leven. Afstand kunnen doen van wat overbodig is. Je laten transformeren. Mijn huis heb ik aangepast aan mijn levensfilosofie. Het is licht en eenvoudig en van niemand anders dan van mij. Als ik hier ben is er rust en ontspanning. Het is een buik waar ik in kan kruipen en waar ik verjongd weer uit kom. Voor mij is leef-tijd dus ook een rekbaar begrip. En soms merk ik dat anderen daar een vastomlijnd idee over hebben. Zo had ik onlangs dit gesprek.

We zitten buiten in een warme herfstzon. Het terras is halfvol, voor ons liggen de uitgestrekte groene weiden. “Gisteren was ik in Workum. De terrassen zaten daar vol oude mensen” zei ik. Ze kijkt me kritisch aan. “Wat nou! Je bent zelf ook oud. Net als ik, zestig.” Ze gaat met haar vinger langs het knoopsgat van haar jas. Het is uitgescheurd. Het is een mooie jas van fijne donkerrode wol. Zonde.

“O ja? Zo voelt het niet.”

“Nee, dat is waar, jij doet nog heel jong.”

Ik voel me niet echt aangesproken. Het klinkt alsof het een kunstje is, eigenlijk ben je oud en je weet het te verbergen door te doen alsof je jong bent.

“Ik denk dat we alleen zelf weten hoe oud of jong we zijn. Het is eerder je levensverwachting dan je letterlijke leeftijd. Toen mijn man vijfendertig was zei hij dat hij oud was. Daarna ging hij dood. ”

Dat komt binnen. Het is even stil.

“Je kunt het ook zien aan de ogen. Er zit een sprankeling in of niet.” zegt ze dan zachtjes.

“Ik had geen sprankeling toen ik veertig was. Na de dood van mijn grote liefde voelde ik me oud en moe. Er lag een enorme berg om op te ruimen die mij soms verpletterde. Soms werd ik wel zestig geschat. Ik zou je nog veel meer kunnen vertellen maar dat doe ik niet. Al met al zijn er in mijn leven veel zware jaren geweest. Nu wil ik jong zijn!” Mijn stem klinkt helder en vastbesloten en ze kan niet anders dan begrijpend knikken.

“Mijn vader wordt acht en negentig,” zeg ik, na een kleine pauze.

“Bijna honderd!”roept ze uit. “Dat is pas echt oud.”

“Ja.”

“Stel je voor dat je ook honderd wordt. En dat je al die tijd blijft zeggen dat je oud bent. Vanaf je zestigste, veertig jaar lang. Je zou er moe van worden, toch?” Ze geeft me gelijk. Maar ik moet ook mijn hand in eigen boezem steken. Natuurlijk had ik die mensen op het terras in Workum ook niet over een kam moeten scheren. Waren die allemaal oud? Wie weet wat voor gepassioneerde gesprekken er werden gevoerd. Waar gaat je leven over? Misschien waren er oude vrienden die filosofische bespiegelingen hadden over tijd, na elkaar lang niet te hebben gezien. Tijd, en de sporen die het nalaat. Mijn man was gek op zulke sporen. Hij wist dat hij niet oud zou worden en sporen maken was voor hem een doel op zich.
Ik kijk naar mijn werkhanden. Mijn man zou er trots op zijn. Ooit was er iemand die dacht dat ik zeventig was. Die keek niet naar gezichten of naar ogen. Ze had iets met handen. Daar keek ze naar. In handen zie je geschiedenis. De mijne hebben een hoop werk verzet en dat zie je er aan af. Ik heb jongeren gezien die er gefascineerd naar keken: “Zulke handen wil ik ook krijgen,” zeiden ze. Hun vingers waren dun en glad, nog nauwelijks bekend met zwaarder werk. “Werkhanden krijgen” kan een levensdoel op zich zijn. Na elke rustpauze, na elke winterse stilte staan ze weer klaar. Groene vingers, gouden handjes om in te zetten waar het nodig is.
Toch zijn die werkhanden niet het belangrijkste voor mij. In de eerste plaats gaat het me om de eenvoud van het geheel. Het scheppen daarvan. Werkhanden helpen me. Met mijn handen maak ik een omgeving waarin ik me thuisvoel: een klein en fijn huis met allerlei soorten bomen en bloemen eromheen. Of nee! Het is andersom, het landschap is het belangrijkste, mijn huis is daar alleen maar een onderdeel van. Dat is eenvoud! Het nest is niet groter dan nodig. Er zijn dieren, vogels en insecten. Er zijn mensen op het veld die in deze omgeving tot rust komen. Het is een haven om je te laven en weer verder te gaan. Eenvoud maakt dat je er verfrist weer op uit kan gaan en terug kan komen met een gevoel van tevredenheid. Ik denk dat dit in onze wereld een groot tekort is. Dat we dit verliezen. Het wordt steeds gecompliceerder. En alles neemt steeds meer energie . En dit is wat teveel wordt, wat vol en zwaar, oud en versleten maakt. Maar deze wereld is een 24 uurs economie. Voor je het weet word je erdoor meegesleurd of eronder bedolven. Dan begint het met de vraag: Waar gaat mijn leven over? Daarmee begint eenvoudig leven, bij het antwoord geven op die vraag en alles wat daaruit voortkomt..

.

Eenvoudig leven is een vorm van activisme.

.

.

https://www.trouw.nl/redactie/Nieuwe_Energie_essay/?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=20261006_5ee09178841b0400013652ae
De energietransitie is niet meer dan een verhaal waar we in geloven. Oude energiebronnen verdwijnen en nieuwe, betere komen ervoor in de plaats, denken we. Niets is minder waar. Oude energiebronnen verdwijnen niet, ze blijven en het gebruik wordt alleen maar groter. De nieuwe energiebronnen komen erbij. Het vormt met elkaar een massief cluster dat alleen maar groter wordt. Het lijkt wel een zwart gat. Je eraan onttrekken is een hele kunst. Zouden we dat allemaal doen, dan zouden we onszelf en de aarde bevrijden van een enorme last.

Verkenningstocht door Friesland

Gepubliceerd op door alowiekeEen reactie plaatsen

Vanuit huis stap voor stap de omgeving verkennen. Het gaat altijd verder.

Foto gemaakt op een andere dag, bij de herdenking van de Slach by Warns, maar wel heel toepasselijk voor het inblazen van de verkenningstocht door Friesland.

Laatst kwam iemand mijn plee bekijken. Ze had er een hele reis voor ondernomen. Mijn plee? Even was ik verbaasd. Ik weet dat er mensen zijn die van hun plee een paradijsje maken waar je nooit meer af komt. Maar dan moet je niet bij mij zijn. Maar goed, zij wilde hem zien dus zwijgend opende ik de houten deur. Daarachter stond de ruwe houten kist met het gat erin, de slordige berg zaagsel lag ernaast met een oude kolenschep die daar half in stak. Ter versiering hingen er spinnenwebben aan de muur en als overige decoratie was er mijn gereedschapskist, die ik toevallig even op de plee had gestald. “Plees hebben niet mijn prioriteit,” zei ik. Ze ging weer weg, ik heb haar niet meer gezien.

Ik zeg geen sorry voor spinnenwebben. Wel heb ik nog even een schilderijtje opgehangen, dat is toch wat. Mijn blik gaat nou eenmaal niet uit naar kleine donkere hokjes. Des te meer kijk ik naar het land dat uitgestrekt voor me ligt. Het land dat onderhouden en verkend wil worden. Daar loop ik liever doorheen dan dat ik ernaar kijk als ik zit te poepen. Ik teken, schrijf, snoei en wied. De andere dag ga ik op pad. Met bus en trein laat ik me overal brengen. Op de fiets of lopend zie je veel. Kleine oude stadjes, landwegen als een draad slingerend door het land, met gehuchten als geregen kralen. En dan de kust, de sloten en meren. Het water dat mij trekt. Friesland is mooi. Goddank staan hier geen flatgebouwen aan de oevers, geen eindeloze blokkendozen van distributiecentra, geen overmaat aan industrie, datacenters en wat al niet meer. Hoewel het boerenbedrijf wel steeds grootschaliger is geworden, is dit soort expansie ons bespaard gebleven. Ik betrap mezelf erop dat ik “Ons” zeg “ons bespaard gebleven”.. Dat zou ik in Brabant nooit zeggen, waar ik zes jaar heb gewoond. Dan ben ik toch meer een noorderling. Ik voel me thuis in dit land, dat ik nog grotendeels moet verkennen.
Vandaag ben ik met de bus op weg naar de kust. Hij rijdt door uitgestrekte weiden die mij welbekend zijn. Er is verontrustend veel dor en bruin. Thuis op de Swetteblom valt het daarbij vergeleken mee. Het is dikke ellende voor de veeboeren, die soms wel 70 procent van hun voer zijn kwijtgeraakt, dat was bestemd voor de winter. Ook onze buren van de melktap zijn de klos. Het komt niet door de droogte. Of ja, indirect toch wel. Het gebrek aan nattigheid is goed voor woelmuizen. Dit is een enorme plaag aan het worden en in deze septembermaand zie ik hoe de dorre plekken zich ineens razendsnel uitbreiden. Het is de keerzijde van het mooie weer. Overal waar ik uit het raam kijk zie ik ze, grote dorre velden. Maar ook de nog groene velden zitten vol met muizenpaden. Er is heel veel omgewoelde aarde en gangen tussen de pollen gras. Zou je de bus uitstappen en erlangs lopen, dan zie je ze overal wegduiken: Lieve schattige muisjes. Ze richten heel wat aan. Als er ooit een hongersnood van komt moeten we ze maar opeten. Recepten met muis. Wie kent ze? Niet de Friezen. Zover is het nog nooit gekomen. En ze doen hun best om dat zo te houden. Sommige boeren hebben hun land onder water gezet om de beestjes te verzuipen. Gelukkig was er genoeg water in het IJsselmeer en kon dat. Anderen hebben hun grond rul gemaakt en opnieuw ingezaaid. Je moet toch wat. Zielig of niet. Meeuwen verzamelen zich er nog dagenlang, op zoek naar wormen en dode muisjes. De bus rijdt voorbij en ik kijk ernaar.

Verder gaat de tocht, de veerboot op, de Waddenzee over. Op het Friese eiland Schiermonnikoog word ik bijgepraat door mijn vriend aldaar, een eilander. Hier zijn geen muizen. Wel was het een enorm druk jaar. Vele mensen uit het midden en zuiden van het land ontvluchtten de hitte en zochten de koelte op van het Noordzeestrand. De ondernemers konden dikwijls geen personeel vinden, net als overal is er een tekort. Dus ook daar stonden nu, voor het eerst, buitenlanders in de bediening en aan de kassa. Alles verandert. Maar hoe dan ook, we blijven nieuwe paden verkennen en lijf en geest verrassen met alles wat we tegenkomen. Om dan weer rustig tot bezinning komen op de plee. Met of zonder spinnenwebben.

.

Hoe het dorp toch gelukkig werd

Gepubliceerd op door alowieke3 reacties

Sprookje gebaseerd op actualiteiten en de huidige tijdsgeest. Ik lag wakker en bedacht een goede afloop. Toen viel ik in slaap.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst. Het duurt zes minuten.

.

.

Er was eens een man. Zijn land lag tussen bloemenweiden en rotspartijen, met een prachtig uitzicht op het meer dat beneden aan de voet van de berg lag. Hij was er van jongs af aan opgegroeid. Een plek om volmaakt gelukkig te zijn. Dat wilde de man ook. Dat iedereen hier gelukkig was. De beek die erlangs stroomde was helder en koel. De grond was al eeuwenlang familiebezit. Zonen of dochters had hij niet. Wel had hij een goed hart. Als mensen geen verblijfplaats hadden konden ze blijven. Daar vroeg hij dan wat geld voor, zodat hij zichzelf en de plek kon onderhouden. Sommigen kwamen alleen om een tijdje tot rust te komen en zich onder te dompelen in het verfrissende water. Anderen bleven langer en vertrokken zodra hun kansen wederkeerden. Maar enkele mensen bleven en bouwden aan hun huis. Er werden palen in de grond geslagen. Beter moest het worden en groter. Ze vergaten dat ze te gast waren en begonnen eisen te stellen. Met het zweet op hun voorhoofden stonden ze voor zijn deur. Het was niet genoeg. Ze wilden meer. De man keek hen aan en rechtte zijn rug. Ik ben hier nog steeds de baas, zei hij, en meer krijg je niet. Maar het geroep ging door: Jij moet zorgen dat we hier altijd kunnen blijven in onze huizen. Jij heb toegestaan dat wij hier bouwden en wij hebben veel geïnvesteerd! Het land had natuurlijk ook in de toekomst zorg nodig. Dat wist de man, dat wisten de mensen. Ten slotte had hij geen kinderen en die zouden ook nooit meer komen. Geef je een vinger, willen ze je hele hand, dacht de man en zijn antwoord was duidelijk. Zolang ik nog niet dood ben, ben ik hier de baas, herhaalde hij en sloot de deur. Daar konden ze het mee doen. Er klonk gegrom. De mensen konden niet wachten, ze wilden zekerheid en zelf de baas zijn. Keer op keer kwamen ze terug en er kwam ruzie. Ze verkochten hun huis en kwamen nooit meer terug.

Gelukkig waren er ook genoeg die geen eisen stelden. Ze bakten broden, planten bomen ter beschutting, voerden actie voor hun prachtige meer beneden aan de berg en zongen liedjes over de vrede. Rustig gingen zij hun gang en keken met elkaar op het bankje naar de zonsondergang. Wij zijn hier zolang als het duurt zeiden ze en liepen terug naar hun eenvoudige hutten. Ze zorgden goed voor de plek zonder al te veel aan zichzelf te denken en de tijd was hun welgezind. De vogels en andere wilde dieren waren hen vertrouwd en de dorpelingen bij het meer waren blij met het voedsel dat ze verbouwden op de kleine akker. Jaar na jaar ging voorbij. En zo kwam het dat de man hen zijn vertrouwen gaf. Hij legde vast dat zij en hun nageslacht er altijd konden blijven wonen. Het werd een geliefd pelgrimsoord voor mensen onderweg. In harmonie leefde men er samen, precies zoals de man had gewild. Hij werd heel oud en stierf met een glimlach op zijn gezicht. Nog altijd zie je daar het kleine dorp, als een parel op de berghelling, boven het meer dat steeds helderder in de zon ligt te stralen.

.

De uitdaging van een beweeglijk mens

Gepubliceerd op door alowieke1 reactie

De Waddenzee is vlakbij. Op de boot naar Schiermonnikoog.

.

Het waait over de weiden. Verder is het best stil. De broedvogels zijn grotendeels weggetrokken, de wintergasten komen in kleine groepjes terug. Af en toe klinkt het geluid van ganzen en wulpen. Na de droogte halen de planten hun verloren groeitijd in razend tempo in. Vannacht lag ik wakker. Hoewel ik echt genieten kan van deze plek, het werk en het contact met gasten, voelt het soms als het einde van de wereld. Zeker als de herfst nadert. De blubber wordt door veel mensen gemeden. De meesten komen hier in de zomer. Vaste bewoners zijn met hun eigen zaken bezig. De wind waait hard, regen klettert op het dak. De stad is ineens een stuk verder weg. De stad, waar mensen zijn en gezamenlijke creativiteit. Hoe kom ik hier weg? Ik wil nou eenmaal op een gewone fiets blijven rijden, dat geeft beperkingen. Even voel ik me opstandig. Kan het echt niet anders?
Je kunt twee kanten op denken: aan jezelf of wat er is buiten jezelf. Ga je voor het impuls van het moment of zet je je in voor het grote geheel, waarvan je deel uitmaakt. Ook al moet je er af en toe een stuk voor fietsen. Door hier en nu naar buiten te gaan kom je tegelijkertijd dichter bij je binnenwereld. Al fietsend. Eigen behoeften gaan alle kanten op, dan mis je dit, dan mis je dat. De ene keer voel je je alleen, de andere keer is het veel te druk. Fietsen houdt daar balans in. Juist omdat je er iets voor moet doen. Iets extra’s. Want wat is er nog meer allemaal. De ene keer wil je een moestuin, de andere keer wil je een bos vlakbij met tientallen paadjes om te ontdekken. Keer op keer kun je iets nieuws beginnen met het idee dat dit jouw zaligmakende bestemming is. Bestaat dat? Ah, ga toch fietsen. Duizend dromen wachten. Niet om gelijk te vervullen, maar om zich uiteindelijk te verweven tot een mooi filosofisch verhaal.
Waar droom ik van? Ik kan aan Utrecht denken, aan het sociale leven dat ik daar achterliet. Mijn beste tekeningen die daar hangen in het stadsarchief. Vrienden die er nog steeds wonen. De straten, de bomen, de huizen waar ik nog steeds van houd. Soms denk ik: het leven bestaat toch uit meer dan distels wieden op een afgelegen plek in een groene vlakte. Dan lokt de bedrijvige creatieve stad die daar ligt, waar we op de werf naar een opera luisterden, waar koetsen in optocht door de stad reden en waar je plotseling verrast werd door gezang van een Engels jongenskoor vanuit de kerk tijdens een avondwandeling. Die stad daar, die is er nog steeds, in het midden van het land. En ik zit nu in het noorden.
Soms denk ik aan plekken verder het noorden in, aan Schotland, waar ik nog nooit ben geweest. Om daar eens een jaar lang te zijn en rond te lopen. Er is nog zoveel te ontdekken op de wereld! Ik kom zelden of nooit Nederland uit, terwijl ik een nieuwsgierig en beweeglijk mens ben.

Maar ik ben hier. De stad Leeuwarden ligt te wachten om ontdekt te worden. En er ligt plenty snoeiwerk te wachten, waar ik van houd. Ik kan foto’s en tekeningen maken van wat er is. Vlinders, stad of mensen. Ik kan me verbazen over de Friese taal en onbeholpen zinnetjes stamelen waar de ander vriendelijk om moet lachen. Ik schud de hand van een nieuwe vriend en we werken samen aan het grote geheel, dat nu binnen bereik is. Dat geeft energie als van een stralende zonsopgang. Ik houd van de ochtend. Net uit bed is de wereld op zijn mooist. De zon schijnt laag en warm over het ontwakende land. De ganzen, gisteren weggejaagd door een rondjakkerende trekker, zijn terug. Ik hoorde ze toen ik in bed lag. Ergens klinkt het gefluit van een wulp. Al struinend maak ik een rondje, langs de ruige wei waar de nieuwe boomgaard moet komen. Een haas schiet weg, ik weet dat hij daar graag zit. Verder ga ik, langs het paadje, langs de elsjes en de wirwar aan bruine skeletten. Dat is van het mosterdzaad. Ik baan me een weg tussen de hoge obstakels. Het overvloedige zaad is een mooie wintervoorraad voor de vogels. Verderop, bij de sleedoornstruiken, vliegen twee vinken weg. Het zit daar vol donkerblauwe bessen.

Iets moois maken doe je door met toewijding verder te gaan op je weg, ook al moet je af en toe iets missen. Hoe groter de concentratie, hoe mooier het wordt. Als beweeglijk en nieuwsgierig mens is dat de uitdaging. Op die plek blijven waar je werkt. En hoe langer je dat doet, hoe groter de beloning.

.

Illegale kap op de Swetteblom

Gepubliceerd op door alowiekeEen reactie plaatsen

Ze zijn slim en zoeken steeds nieuwe manieren. Maar ik ben er ook nog.

.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst.

.

Zodra ik mijn kont keer is het zover. Ligt er weer een reus omver. Zo’n mooi exemplaar, hoog opgegroeid en blakend van gezondheid. Dat ligt nu zielloos op de grond met de bladeren slap. Het is niet dat ik er heel erg verdrietig van word. We hebben er nog genoeg van. Maar er moet wel paal en perk worden gesteld, voordat dat stelletje vernielers verder gaat. Het is duidelijk. De boosdoeners zijn de muizen. Het eerste slachtoffer viel twee weken geleden. Een van de mooisten was het.
De grond is die dag kurkdroog en hard als baksteen en met de kluiten kun je bijna een huis bouwen. De rij snijbiet staat te glanzen. Behalve eentje, die ligt slap op de grond. Verbaasd kijk ik ernaar. De doorgeknaagde stengel, hier in mijn moestuin. De sporen van kleine tandjes, net iets onder de grond. De muis heeft zich ingegraven, als in een loopgraaf en het lijkt erop dat er geen ander doel is geweest dan deze reus om zeep te helpen. Waarom? Misschien geeft het een kik. “Ik leg dat enorme ding gewoon op de grond!” Kan een muis zulke gevoelens koesteren? Misschien wel. Waarom zou een muis niet dezelfde bravoure kunnen ervaren als een mens? Het genoegen om de diepe “plof” te horen als het ding naast je neervalt. En dan de volgende.
Muizen willen zaken ook kort en klein maken. Alles plat De bladeren zijn verlept maar ongeschonden, zodra de plant omver ligt is het niet interessant meer. Ik zie dat de kleine sloper een begin heeft gemaakt aan een tweede project. Maar het alarm is afgegaan en ik heb hem door. Ik bescherm mijn planten met harde kluiten, stenen, bundels harde grasstengels en gaas.
Twee weken later zijn de omstandigheden veranderd. Het heeft geregend. Voor ons een bijzaak, voor een muis is het levensveranderend. Een slimme muis gaat op zo’n moment onmiddellijk opnieuw op verkenningstocht. Een tal van nieuwe mogelijkheden opent zich. Hij weet haarscherp waar hij was gebleven, het spoor van zijn laatste project. Kijk nu eens. Via een scheur in de klei kan hij er opeens wel bij. Nu de grond zacht begint te worden, zijn scheuren ideale sluippaden. Als muis hoef je de smalle kloof maar een klein beetje bij te werken, de zachtgeworden grond valt als kruimelkaas naar beneden. En dan, vlakbij de dikke wortel hoeft hij maar een heel klein holletje te maken om daar te komen. De muis is begerig, vele knaagprojecten wachten. Druk is dan ook de bedrijvigheid, ’s nachts maar ook op klaarlichte dag. Ik loop er telkens even langs. En hoewel ik er vanochtend nog geweest ben, liggen er weer twee planten plat. De dikke stronk is net als de vorige vlak onder de grond afgeknaagd. Zou hij de plant bovengronds hebben benaderd, dan zouden er nieuwe frisse bladeren gaan groeien, maar met zo’n doorgeknaagde wortel wordt nooit meer wat. Gelukkig is de allerbeste plant nog steeds gespaard gebleven. Daarvan wil ik zaad oogsten. Het is de grootste van allemaal en zijn bladeren staan fier rechtop. Die wil ik heel graag houden! Vastbesloten versterk ik mijn verdedigingswerk. Ik zie een paar mieren verdwaald rondlopen, kennelijk heb ik hun routes in de war gebracht. Anders let ik daar goed op, maar vandaag even niet.
Met elke nieuwe poging van de muizen maak ik korte metten. Muizen zijn slim en vastbesloten door te gaan, nieuwe paadjes te vinden of te maken. Maar ik krijg ze wel. “Het houdt je van de straat”zegt de boer. Voor mij is het toch meer. Het is de groente die ik dagelijks op mijn bord leg. Onze snijbiet is heilig. Mijn vriend en ik zijn allebei gek op snijbiet. We eten het bijna elke dag met verschillende recepten. We krijgen er nooit genoeg van. Ik denk dat het belangrijk is dat je zelf je eten kan verbouwen, en als de kans zich voordoet moet je die grijpen en er goed voor zorgen. Gelukkig zijn er geen slakken te bekennen op deze bijzondere grond. Want slakken? Die zijn nog veel erger.

.