Aarde, mijn missie

Gepubliceerd op door alowieke1 reactie

Wie ik ben en wat ik doe

Regenboog boven de Swetteblom, waar ik woon en werk.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst.

Mijn missie is blijven waar ik ben, en daar wat moois van maken. Alles wat ik kan en ben past daarin. Als je het precies wilt weten wat dat is, dan zul je daar nooit een compleet antwoord op krijgen. Het is niet in een vakje te passen. Het is een verhaal dat zich ontvouwt. Een Verhalenpad in een Verhalenland.

Ik houd van ruig en van bouwen. Maar zorg ook voor het kleine en luister met belangstelling naar mensen en dieren. Alles maakt deel uit van een verhaal en hoe diverser het is, hoe liever. Elk moment is anders, ik laat het gaan en kijk wat ik kan toevoegen of versterken. Aanpassen, dat is de ene kant van het verhaal. Maar tegelijkertijd is een werkplan mogelijk, een constructie bouwen, wanneer dat nodig is. Zo kwam er een klein en fijn huis tot stand, helemaal van mezelf. Het is klein omdat ik dan minder onderhoud heb en dus veel aandacht aan mijn omgeving kan besteden. Ik woon er nu negen jaar in, met veel plezier. Het is niet bedoeld om te reizen, al leek dat in het begin wel zo. Daar kwam ik al snel van terug. Want wortels maken is mijn bestemming. Toch woon ik nu op een tijdelijke plek, want deze hoek van het land heeft geen woonbestemming. Ik zou best ergens anders kunnen staan maar ik wil hier zijn. Dichtbij het land, dichtbij de vogels en insecten waar ik voor zorg. Daarom hoop ik dat dit tijdelijk bestaan nog lang mag duren.
Omdat ik heel klein woon en mijn huis heb aangepast aan de omgeving, valt het niet op. Maar er kan nooit iemand bij komen wonen. Zo’n band als ik heb met dit stuk land heeft dus ook niemand anders. De anderen wonen een stukje verderop tussen de wilgen en esdoorns. Ze zitten daar met zijn allen op een kluitje, het ene erf grenzend aan het ander. Vaak is iedereen druk met eigen dingen. Maar altijd opent zich weer nieuwe ruimte voor een gezamenlijk moment of actie. Eens per week gaat mijn blik naar buiten, ga ik ergens heen waar geestverwanten zijn of een plek waar ik iets mee heb of die ik wil onderzoeken.
Ik zet me in voor de vruchtbaarheid en de toekomst van het geheel, en niet voor mijn eigen eer en glorie. Ik had architect, regisseur of een bekende tekenaar kunnen worden. Een restaurateur of bouwer van unieke tiny houses of natuurspeelplaatsen. Ik kan op het podium staan en verhalen vertellen en liedjes zingen of naam maken als kunstenaar en activist. Maar het gaat niet om mij en niet om grootse of dappere prestaties. Uiteindelijk ben ik niet meer dan een tak in de wind. De tak zit aan de boom samen met andere takken. Met elkaar bewegen we, en maken we de boom tot wat hij is. De levensboom weer gezond te maken. Dat wil ik. Samen met anderen. Ieder zijn deel.
Het belangrijkste zijn de wortels, de gronding. Als je die niet hebt, dan weet je niet wat belangrijk is. Dan doe je maar wat. Door te zijn waar ik ben train ik mijn vermogen om dat te zien en te weten. Daarin heb ik een hele weg afgelegd, want als twintiger doolde ik eenzaam rond. Het laten groeien van wortels maakt dat je je steeds minder eenzaam voelt. De groene wereld leeft met je mee en blijft verrassen. Gaandeweg zie je de verhalen groeien en geef je licht aan het kleine en kwetsbare begin. Tegelijkertijd leeft de bewondering voor wat oud en kronkelig is. Helaas is dat hier maar weinig. Als ik zulke oude dingen tegenkom ben ik dan ook diep onder de indruk. Ik hoop dat de plek waar ik aan werk ook oud en kronkelig wordt.
Hier op klei van de Swetteblom in Bears in Friesland groeit iets wat duurzaam is voor mij. Ik heb het ook meer op de klei dan in de zandgrond van Brabant. Waarom dat is kan ik niet uitleggen. Ik denk dat het bij me hoort. Het was 2019 toen de eerste bomen hier een plek vonden. Mijn spade, mijn voet, deze bomen, ze horen bij elkaar. Je raakt steeds meer verbonden met zo’n plek, hoe langer je in gesprek bent. De verhalen komen naar je toe en je deelt erin door je bestaan. Het groeit. De plek waar je bent is als de stam van een boom. Je kiest voor zo’n plek. Het kernhout zorgt voor stevigheid, dat staat als een huis. Tegelijkertijd maakt de levende huid contact met de omgeving, gaat via de wortels zoekend de bodem af en voedt de kruin. De kruin maakt voedsel uit licht en brengt dat naar de bodem in de herfst. In het gebladerte wemelt het van leven. Ik kijk ernaar en kan er geen genoeg van krijgen. Alles voedt elkaar, houdt elkaar op gang.
Welke talenten ik ook heb, het belangrijkste is de aarde waar ik te gast ben. Daarvoor zet ik me in. Hoe ouder ik word, hoe duidelijker de keuzes waar ik me sterk voor maak. Wat ooit vaag en zweverig was, krijgt nu voeten in aarde. Goddank. Laat het groeien.

.

Wat ik doe daar is tegenwoordig ook een opleiding voor in Wageningen. Beluister het item van Vroege Vogels.

https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/met-de-blik-van-natuurvolkeren-het-bos-in-veel-boeiendere-wereld

De beloning na het aarde-werk

Gepubliceerd op door alowiekeEen reactie plaatsen

In vrede en bewondering jaar na jaar door kunnen werken aan de transformatie. Dat zou toch overal moeten kunnen. In elk geval doe ik het hier. Het palet aan geuren en kleuren laten groeien. Soms zijn er verrassingen. Dat is de beloning.

Auteursrechten Alowieke van Beusekom

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst.

Dit is de tijd om humus te maken. Kleefkruid slingert zich al flink de hoogte in, kruipt alle kanten op en grijpt zich vast aan wat hij maar tegen komt. Het bloeit nog niet. Je kunt het maaien of wegtrekken, snel en zonder te kijken. Maar dan mis je wat. De planten ertussen! Door selectief wilde stukken te wieden, vergroot je het palet aan planten dat er groeit.

Op de klei is minder verscheidenheid dan op zand. Drie keer per jaar hooien met trekkers maakt de grond er ook niet zachter op. De paardebloem en de boterbloem blijft welig tieren. Tussendoor, heel laag, de kleine gele klaver. In de zomer staat het vol met veldlathyrus. Langs de randen zie je weer andere dingen. Fluitekruid, brandnetel. Als je dat mulcht, of laat composteren op rillen, komen er ook andere planten. Ik beheer 2000 M2 grond. Sinds 2022 trek ik het gras weg. Vossestaart, ruw beemdgras, straatgras. Kamgras laat ik staan en zacht zorggras ook. Want dat kan je als wc papier gebruiken. De dikke blauwe pollen kropaar laat ik natuurlijk ook staan, sinds ik weet dat de argusvlinder daarvan afhankelijk is. Die legt er eitjes in. Vorige zomer zag ik er zowaar eentje! Het was bij de lila bloemen van de tuinradijs. In de lente, als de wind uut het koude noorden komt, staan ze heerlijk in de luwte van mijn huis. Op de bulten uitgetrokken gras rusten graag vliegen terwijl de vlinders elkaar daarboven achterna fladderen. In die dikke laag verterend gras groeit veel. De onderste laag is vochtig en de kleine jonge worteldraden vinden houvast in de losse draderige massa van het half vergane gras. Voor mijn huis groeien nu zelfs twee miniscule berkeboompjes, die ontkiemen niet op de harde klei maar wel in mijn beginnende humusrand. Ook het kleefkruid is gek op grashopen en maakt er in razendtempo een klittenbende van. Hoe meer van dat groene spul hoe beter. Ik trek het uit en alles dient de bodem.

Humus maken duurt lang. Je blijft maar gras trekken en maaien, het teveel aan brandnetels en kleefkruid weghalen, ruimte maken voor anderen, die daar tussenin staan. Luzerne, dovenetel, klaver. Kiezen waar je het wel en niet iets laat staan. Toch maar een bosje brandnetels in de zon laten groeien, uit de wind, voor de rupsen die daar straks uitkomen. Snoeien van struiken en kort maken. Zonder hulp transformeert het landschap ook wel, maar het kan jaren duren. Vroeger speelde ik in het Emmeloordse bos. We trokken kleefkruid uit en plakten dat stiekum op iemands rug. Het aangeplante bos was jarenlang vergeven van het kleefkruid. Pas na een heel lange tijd veranderde dat. Met groene vingers kun je dat tempo versnellen. Door maaien, snoeien kun je de grond sneller los maken. Alles wat gesnoeid is groeit ook weer sneller aan. Na het snoeien of maaien laat je alles gewoon op de grond liggen. En je kan stukje bij beetje inheemse soorten aanplanten die er nog niet staan. Dieren kunnen dat ook. Zo stond hier opeens een boerenjasmijn. Het was precies bij de vogelvoerplaats. Kwam het van zaad, verpakt in vogelpoep? Ergens anders vond ik een zeldzame straalscherm, met heerlijk zacht geveerd blad en een witte bloem die straalt als een bruid. Verrassingen maken me hoopvol. Ik maak ruimte voor de cadeautjes en geef ze hun plek, een zacht en vochtig bed van dor en zaadloos gras. Ik plant er andere naast, zodat ze samen op kunnen groeien. Zo dijt het aardse leven uit in vormen en kleuren. Een voorbijganger ziet het veranderen, maar weet niet wat een werk er in zit. Maar de handen die ervoor zorgen weten het, en het hart loopt over van dankbaarheid.

Veel inheemse volken weten het ook. De bodem is onze gezamenlijke zorg en kan alleen met eendracht worden hersteld. Hoe langer je doorgaat, hoe groter de beloning. Daar is tijd voor nodig, vrede en welzijn. Met dankbaarheid voor wat er is.

Drukke paden, lege nesten

Gepubliceerd op door alowieke1 reactie

Eieren, kuikens en huisdieren. Kijk en luister naar wat er vliegt en fluit, ook als je stapelgek bent op je hond of kat.

Foto Alex Strauss eieren oeverzwaluw, Jaclou golden retriever, compositie Alowieke

.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst.

Ik sta net mijn spade schoon te maken wanneer Sytz eraan komt. Hij heeft zijn hond bij zich, een Friese Stabij die vrolijk meeloopt en meteen komt als hij fluit. Ik ken de honden uit de buurt, ik weet precies welke onder appel staan. De hond van Sytz vertrouw ik wel, met zijn baas. Die loopt niet in zeven sloten tegelijk. “Hoi” groet Sytz als hij mij ziet. “Is dat jouw werk daar, die dikke bomenhaag? Dat wordt nu echt wat hè?” Ik glunder. “Ja, de kleuren zijn telkens weer prachtig. Elke keer staan er andere bomen in bloei.” Hij knikt kort. “Ik zal er zo eens langswandelen,” zegt hij. “Doe dat.” Mijn toon is hartelijk, want het is tenslotte een heel aardig blijk van belangstelling. Maar ondertussen denk ik aan al die nesten die daar intussen zitten. De spotvogel, het puttertje, de rietzangers. Ik houd van vrolijke honden en zij van mij. Maar ik houd geen oog van de uitbundige huisdieren af wanneer ze langs het Verhalenpad lopen te dollen. Ik moet ook denken aan een andere plek, vlakbij Deinum. Daar hebben ze een prachtige wand gemaakt met gaten er in, voor oeverzwaluwen. Ik vertel het aan Sytz. “Ken je die plek?” vraag ik “Een prachtig project. Voor de wand is een vijver. Er staat een informatiebord bij en er is een wandelpad, tussen de bloemen door. Maar dat is kennelijk een hondenuitlaatplek geworden. Ik was er gisteren. Er was geen zwaluw meer te zien. En dat is een heel duur project geweest.” Hij duikt in elkaar. “O ja, sorry. Ik laat hier ook altijd mijn hond loslopen. Hoeveel kwaad kan het als hij gewoon langsloopt?” Hij is even stil. Bedenkt zich dan. “Maar ik heb hem altijd onder appel!” Hij recht zijn schouders en kijkt trots naar de hond die nog steeds vlak naast hem rondsnuffelt. Ik knik geruststellend. “Ja dat weet ik. Het belangrijkste is dat hij niet het riet inschiet, daar zitten de rietvinken en de rietgors, en dat zijn heel kwetsbare nestjes die daar tussen de rietstengels bungelen. Hij knikt. “Ik dacht altijd dat katten veel erger waren dan honden. Maar ik begrijp nu steeds beter dat ook wij met onze honden ook op moeten letten. Als we ze steeds opjagen worden de eieren koud. Dat zei de boswachter die ik deze week sprak. Natuurlijk heeft hij gelijk. Ik heb er nooit aan gedacht.” Ik glimlach. Niet alle mensen zijn zo. “Mijn hond doet geen vlieg kwaad!” lachen hondenbazen dikwijls. Wandelen in het bos of in de wei met hun hond is hun ultieme natuurbeleving. Helaas zijn het zijn er veel te veel, daar gaat veel kapot aan. Verschrikkelijk veel mensen hebben een huisdier. Dat is gewoon niet leuk meer. Ook mij wordt gevraagd: “Is dat niet gezellig voor jou, een hond of kat?” Ik zeg altijd nee. “De vogels zijn mijn maatjes. Nu heb ik mezen die op een halve meter afstand komen. Dat is toch prachtig!” Toch begrijp ik het wel, dat het gezellig is met een kat of hond. En dat het heerlijk is om je beest eens lekker wild in een vijver te laten ravotten. Ten slotte moet hij de oerhond in zichzelf ook eens kunnen uitleven. Maar als die vijver voor een broedwand ligt met oeverzwaluwen dan gaat er iets goed mis. Net als bij Deinum. Ze hebben er nu een bord bij gezet, het is een bezorgde tekst van een zwaluwvolger, met de hand geschreven:

“Honden aan de lijn! En laat uw hond beslist niet zwemmen in de vijver. Dat verstoort het broedproces.”

“Oeps, niet aan gedacht.” denkt de vrolijke hondenliefhebber. De blik gaat naar de gaten waar vogels uit horen te vliegen. Alles is leeg. Het is dus kennelijk fout gegaan. En dat is dan mijn schuld, denkt hij. Hij kijkt zijn hond aan. Die is zich van geen kwaad bewust. Zou het nog goedkomen? Alleen als de mensen meewerken lukt het. Dus, waar je ook bent:

In de lente als er kuikens zijn, houd je hond dan aan de lijn.

Of in het Fries: Pykjes in t lân, poes in ‘e kuorke ! (Kuikens in het land, poes in de mand.)

Nu nog in het Twents en in het Brabants. En alle andere dialecten. Dan snappen ze het uiteindelijk overal: Genieten van de lente en zorgen voor wat leeft. Ik doe in elk geval mee!

.

.

Luister en kijk ook even naar de Friese zanger van de band “Hûnekop” en zijn kat Gurbe. Moai man! 🙂

Schuttingen of bondgenoten

Gepubliceerd op door alowieke5 reacties

Ik loop door een steeg waar ik vijftig jaar geleden ook liep. Nergens zijn kinderen. De huizen zijn forten geworden. Maar ik ontmoet een kleine bondgenoot.

.

.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst. Duur: ongeveer negen minuten.

Terug in mijn geboorteplaats. Voor het eerst sinds bijna vijftig jaar loop ik weer door het steegje. Het is een van de steegjes die tussen de tuinen van de huizen door loopt. Het waren mijn favoriete routes. Avontuurlijk was het, het smalle pad tussen hagen en struiken door. Er waren struiken met witte besjes die knapten tussen je vingers. Soms zaten er jongens in het raam die mij beschoten door diezelfde besjes in een pvc pijp te stoppen en heel hard te blazen. Ik lachte, het deed geen pijn en bovendien schoten ze altijd mis. Sommige paadjes waren van grind gemaakt, ik zocht naar de mooiste kiezels of naar vuurstenen die vonkten als je ze tegen elkaar aan ketste. Sommige tuinen hadden tuinhekjes, bij anderen kon je direct het pad oplopen naar de achterdeur. Maar nu! Alles is zo onherkenbaar veranderd. Het lijkt wel een gevangenis. Allemaal dezelfde houten schuttingen torenen hoog boven me uit. Ik hoor maar weinig vogels en ook kinderstemmen ontbreken. Wat is er gebeurd?
Gezinnen zijn eilanden geworden, met een fort eromheen. De tuinen zijn betegeld, dat spaart tijd. De kinderen zelf spelen de hele dag op hun telefoon of zitten vast op een BSO. Als je zelf geen kinderen hebt en er beroepsmatig niet mee te maken hebt, kom je ze maar zelden tegen. Als ik ze heel soms wel ontmoet, zijn het net kleine verrassingen. Zoals vorige week.

Ik ben op bezoek bij een leefgemeenschap. De moeder van het tweejarige meisje runt hier de moestuin. Dat doet ze samen met vrijwilligers. Met zijn vieren werken we aan een van de groentebedden. De kleine meid zit op haar knieën naast me terwijl ik doe alsof ik een hijskraan ben. Met een langzame zwaai gaat mijn arm omhoog terwijl ik een langgerekt gebrom laat horen. Dan valt de arm met een klap op de aarde neer, waar ik in één graai een heleboel onkruid uittrek. Tussendoor wijs ik haar op de piepkleine kiemblaadjes, die uit moeten groeien tot bosjes oranje wortels. “Die moeten we laten staan hè?” Ze knikt. Ze krijgt er maar geen genoeg van, ik moet het steeds weer doen. De machine-arm die met een vaartje neervalt, en dan het wijzen op de kleine plantjes waar we zuinig op zijn. De drie anderen wieden serieus door. Haar moeder werkt naast me. De vader is er niet, die woont in een heel ver land.
Als we even later aan tafel zitten te pauzeren hoor ik iets, een klaaglijk gemiauw. Ik kijk door het raam en zie de oude zwart-witte kat. Wat is er met hem? Nieuwsgierig sta ik op en loop door de gang naar de voordeur. Als ik de deur opendoe, ben ik opeens niet alleen meer. Alsof ze uit de lucht gevallen is, zo staat de kleine meid naast me te kijken. Razendsnel en net zo nieuwsgierig als ik. Het is alsof ik een bondgenoot heb gekregen. Iemand die me ogenblikkelijk volgt en meekijkt. Een unieke ervaring. Verbaasd kijk ik neer op de rossige krullen naast me. Maar de poes is weg. Waar is hij? Vlak achter ons komt een vrouw aanlopen. Ze had de poes ook gehoord. Ze schudt met een bus brokjes. De kat loopt langs ons heen naar binnen. “Die heeft vandaag een heel ontvangstcommité “ zeg ik, nog steeds vrolijk om het feit dat ik niet de enige ben die hier staat.

Samen spelen in het groen. Daaraan denk ik wanneer ik door de lege stegen loop. Dezelfde plek als bijna vijftig jaar geleden maar zo totaal anders. Wat zou het mooi zijn als de hoge kale schuttingen weer heggen werden, en bosjes met openingen ertussen. Al die verschillende soorten groen en al die bloemen, waartussen je de tuin kon zien met spelende kinderen in het gras en in de bomen. Dat er weer met bessen werd geschoten vanuit de ramen. Al die tuinen, al die mensen. Kinderen. Waar zijn ze?

.

.

Bovenstaande afbeelding is gemaakt met AI. Daarmee wordt het bizarre van de situatie nog eens extra uitvergroot.

Het zoemt tussen de bosjes

Gepubliceerd op door alowiekeEen reactie plaatsen

Luisteren en kijken naar insecten in de bosjes. Alles wat aandacht krijgt groeit. En dat is voor de insecten hard nodig. Wij willen meer! In aantal en verscheidenheid. Kijken kun je overal. Samen in een groot bos of in je eentje achter je eigen huis. Zelf een wilg planten kan natuurlijk ook. Of andere aantrekkelijke bloeiers zonder pesticiden.

Een zweefvlieg. Foto: Vroege Vogels

“Laten we dit vaker doen! Met elkaar het bos in gaan om insecten te zoeken.” Het is een dertiger die dat zegt. Met zijn zevenen staan we bij een bosje naast het water. Geen bijzonder bos, gewoon een groepje wilgen en populieren naast een drukke verkeersweg. De wilg, gewoon en toch zo bijzonder. Aan de overkant is de MacDonalds. Jerre Wiersma heeft ons meegenomen, van de Insectenwerkgroep Friesland. Er zijn mensen van zijn werk, de jonge directeur van het uitzendbureau en zijn vrouw. De vrouw is huiverig voor beestjes. Hier hoopt ze op andere gedachten te worden gebracht. Dat lukt aardig geloof ik, al meerdere keren heeft ze zich geuit in verraste kreten over dingen die ze nooit geweten heeft. En nu zegt haar man ook nog dat hij het voor herhaling vatbaar vindt. Ze kijkt verwachtingsvol naar het antwoord van Jerre. “Het bos in met elkaar is leuk” zegt Jerre “Maar het is effectiever om het in je eigen buurt te doen, bij een bosje waar je vaak langs komt. Dat hoeft niet eens groot te zijn. Als je dat regelmatig doet, dan zie je veel meer en dat kunnen we dan met elkaar delen.” De man kijkt enigszins teleurgesteld. In zijn eentje thuis vindt hij wellicht veel minder leuk. Of misschien heeft hij daar helemaal geen leuke bosjes. “Maar het kan best allebei hoor!” zegt Jerre “We hebben het er nog wel over, hoe en wat.” De man glimlacht tevreden. Het volgende moment vangt Jerre iets in zijn netje. Het is een gitje, die tussen de wilgen ronddwaalt, in de luwte. Daarvan zijn er een heleboel soorten en ze houden van water in de buurt. “De larven zitten in plantenstengels en ze komen eruit als zweefvlieg. Met de zweefvliegen gaat het nog slechter dan met de bijen. Wel vijfenzeventig procent is verdwenen.” vertelt Jerre. “Ze zijn kennelijk nog gevoeliger voor pesticiden dan bijen. Ik richt me nu speciaal op zweefvliegen,”zegt Jerre, “Dat is het meest nodig.” De vlieg is uit het net gekropen en is alweer gevlogen. Maar vlakbij zit een nog mooiere, ook een zweefvlieg, met gele en zwarte strepen als een wesp. Hij vertelt hoe hij heet, maar ik heb geen pen bij me om het op te schrijven en een tekening te maken. De volgende keer neem ik een schetsboekje mee, besluit ik. Want ik ga dit vaker doen..

Wat boeit er nou eigenlijk zo aan insecten? Het zijn tenslotte maar kleine beestjes en ze zingen niet zoals vogels. Maar ondertussen zijn ze O zo belangrijk. Veel vogels eten insecten. Zelfs wespen worden gegeten, vooral als de grond in augustus te hard en droog is om wormen te vinden. En als je er goed naar kijkt blijken er prachtige soorten te zijn, of juist heel monsterachtig als je ze met een vergrootglas bekijkt. Sommige zijn zo verbazingwekkend klein dat je ze niet eens kan zien. En al zingen ze niet, ze zoemen wel en er zijn zandbijtjes die allemaal een andere geur hebben. Sommigen doen zenuwachtig, anderen zijn wat luier. Maar wat mij ook interesseert: Inheemse wilde insecten zijn vaak gericht op bepaalde planten. Soms zijn ze helemaal afhankelijk van een bepaalde soort. En omdat ik een planter ben, wil ik graag weten wie er gebruik maakt van wat ik in dit land laat groeien. Het geeft me een voldaan gevoel als de bloemen en bloesems worden bezocht. En als ik de gitjes een huis kan geven voor hun larven dan is dat toch mooi. Ik begrijp Jerre wel, als hij zegt dat het interessanter is om in je eigen buurt te kijken, op steeds dezelfde plek. Het wordt een verhaal, dat bij je hoort. En langzaamaan leer je steeds meer inzien hoe dingen in elkaar steken. Daarom heet mijn project ook het Verhalenpad. Het gaat niet om de verhalen van mensen, die zijn er al genoeg. Het gaat om verhalen van de dieren zelf en hoe wij ermee omgaan. Ik gebruik ook enkele kunst grepen. Langs het Verhalenpad heb ik twee pompen op zonne-energie. Ze liggen in de sloot. Een ervan vult constant een aantal kuilen, vanaf de bult steeds lager, die dan overlopen in de greppel. Daar blijft altijd een laagje staan, voor het de sloot in loopt. De boterbloemen zijn er hoog opgegroeid met grote bladeren. Wilgenroosjes verdringen zich om de eerste te zijn. Het is een prachtige plek. Wat zal er nog meer gebeuren? Zullen hier veel gitjes komen te wonen? En kikkers? Alles is met elkaar verbonden, en insecten zijn een belangrijke schakel. En terwijl ze vliegen van boom tot boom, bestuiven ze mijn kersen, appels en peren. Wellicht is het een mooie uitdaging, om met elkaar het kleinste en meest kwetsbare te onderzoeken, ons erover te verwonderen en het met elkaar te delen. Overal zijn natuurverhalen, maar je kunt ze nooit allemaal volgen. Dat gaat het beste thuis. Heel vertrouwd en om de hoek. Als meer mensen dat doen, dan kunnen we op een gegeven moment bij elkaar langs gaan, en dan kan ieder een voor een vertellen welke verhalen er groeien op zijn of haar land. Maar eerst blijven planten en steeds weer blijven kijken. Dat is de uitdaging. We zullen zien wat er groeien gaat.

.

De wereldwijde achteruitgang van insectenpopulaties heeft tot grote belangstelling geleid bij wetenschappers, politici en het grote publiek. Verwacht wordt dat het verlies aan diversiteit en het verdwijnen van de overvloed van insecten een domino-effect zal hebben. Het zal voedselketens en ecosysteemdiensten in gevaar brengen.
Bron: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0185809

Breda wil groen zijn, ‘een stad in een park’. Niet alleen omdat de mens gelukkig wordt van natuur om zich heen, maar ook als open uitnodiging aan insecten, de cruciale bloembestuivers, grond-omwoelers en waterzuiveraars die het ontzettend moeilijk hebben.
Bron: https://www.trouw.nl/es-b593935c/

Ook had Vroege Vogels op 19-04-26 een item over bijen in het eerste uur van de uitzending.
https://www.nporadio1.nl/podcasts/vroegevogels/139856/vroege-vogels-blauwborst-pijlinktvis-en-aziatische-hoornaar-19-apr-2026-0700-1000

Wij zijn niet de enigen die de vliegen in de gaten houden. Deze rietzanger fotografeerde ik vlak voor mijn raam. Hij eet insecten die hij in de dichte vegetatie langs de oever verzamelt en keek even wat er hier te halen viel.

De heilige eik in concert

Gepubliceerd op door alowieke1 reactie

Herkenning en ontroering bij het horen en zien van de muzikale voorstelling “Oak”, van Nynke Laverman.

.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst.

Er is zoveel te doen! Veel meer dan ik op kan noemen. Rondom mij begint alles opgetogen te fluiten, te fladderen en te woelen. Het is lente, de tijd van de voortplanting. Ook dat nog. Deze tijd vraagt om oogkleppen en doorgaan als een trein. Als je van alle kanten verwikkeld bent geraakt in een overvol bestaan, dan kom je niet zomaar terug in het eenvoudige cyclische leven.

Dit schreef ik een paar weken geleden. Nu kom ik erop terug. Want gisteren, 11 april was ik bij de muzikale voorstelling “Oak”, van Nynke Laverman in Leeuwarden. De hele zaal zit vol. Haar voorstelling gaat dieper in op wat ik in mijn verhaal benoemde. De zaal is donker, maar niet helemaal. Voordat de voorstelling op gang komt staat het publiek in een zacht licht, zodat wij niet alleen Nynke en haar man Sytze kunnen zien, maar zij ook ons. Boven hun hoofd zweeft een gigantische boomstamschijf in de lucht, als een beschermende kap boven hun hoofden. Knap, onzichtbaar vastgemaakt. Ze vertelt het verhaal dat ik al kende, van de stip die de langste lijn van de wereld wilde worden. Vooruit, almaar vooruit! Geen tijd om te stoppen of een bochtje te maken. De mensen smeken; Don’t stop, don’t make an end, but bend! Please bend!” Maar de lijn luistert niet. De lijn gaat almaar door, nachten worden slapeloze nachtmerries. Nynke vraagt zich af hoe ze in deze tijd door kan blijven zingen. Er is moed voor nodig. En terwijl Sytze op de achtergrond op een kalimba tokkelt, verandert het beeld. De boomstamschijf lijkt nu het innerlijk leven van de boom zelf te laten zien. Weerspiegelend licht in het water, ja licht, heel veel licht. Licht dat constant verandert. Beelden en stem vervlechten zich met elkaar. Soms zingt ze vanuit zichzelf, dan weer verplaatst ze zich in de boom. Er zijn oude herinneringen. Mensen zaten onder de boom en vierden, dansten en vroegen de boom om raad. .Het innerlijk beeld van de boom verandert continue. Opeens wordt het heftig, stormachtig, het blad zwaait in de wind, er is een geluid van kraanvogels die in paniek opvliegen. Haar stem verandert van fluweelzacht naar een felle roep de ruimte in. Uit alle macht zingt ze de pijn van de boom, de herinnering aan vroeger, toen het nog geen takkenbende was, maar dat de eik een zeer gerespecteerde persoon was, met een stem waarnaar geluisterd werd. Er zijn rode lichtflitsen en soms witte, die over het publiek gaan. Geraakt staar ik naar het podium. Wij en zij, het lijkt steeds meer in elkaar over te lopen. Tot driemaal toe vraagt ze ons op de achtergrond door te zingen, terwijl zij verder gaat met haar lied. We zingen mee, als in een golf, soms harder, dan zachter, terwijl niemand dat afgesproken heeft. En net wanneer alles van triestigheid lijkt te versterven, komt daar Sytze uit de hoek, met zijn vogellokfluitje. Hij fluit en de vogels antwoorden. Ze komen terug, steeds meer zijn het er. Uiteindelijk baden we allemaaal in een stralend licht en een groot concert van weidevogels golft over ons heen. We zijn stil en onder de indruk. Dan gaat plots het licht uit. De vogels houden allemaal tegelijk hun snavel met een enkele druk op de knop. Het is afgelopen.

Er volgt een luid applaus. Ik doe de roep van een kieviet na in de paartijd, ze glimlacht. Heeft ze het gehoord?

Het was een fascinerende beleving. Er zat verdriet in en hoop. Ik ben meegenomen in het innerlijk leven van de boom, heb geluisterd naar het gesprek dat Nynke met hem voerde, begeleid door Sytze. Het leven in cirkels, als de jaarringen van een boom, als de boomspiegel onder zijn stam. Uiteindelijk kom je altijd terug op hetzelfde punt en altijd wordt het weer lente. Vanuit de rechte lijn en een leven vol drukte weer terug te keren naar deze plek. Met je rug tegen de oude eik, die tot ons spreekt. Ik denk aan de eik op mijn veldje. Jochum plantte hem, al bijna tien jaar geleden. Ik ben degene die hier nu bijna elke dag is en verzorg hem. We hopen dat hij vele eeuwen overleeft in een wereld die terugkeert naar de cirkel, vanwaaruit alles voorkomt. De cirkel rond de eik badend in het licht van de zon.

.

.

Meer verhalen, minder auto’s

Gepubliceerd op door alowiekeEen reactie plaatsen

Met groene verhalen trek ik rubbers aan die over het hete asfalt gaan. Kan dat ook anders?

.

.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst.

Na alle grijze dagen voelt de zon extra warm aan. We staan voor een oude stacaravan, hier op de Swetteblom. Rondom was een soort vuilnisbelt ontstaan van dingen die mensen niet weg konden gooien. Tussen de bosjes was het een jungle met van alles en nog wat. IJzer en plastic, groen uitgeslagen. In de zomer lag de zooi verscholen in het groen. De winter onthult de naakte waarheid. Buizen, pijpen, lege jerrycans, en nog veel meer. En nu in de prille lente, zie je nog steeds alles liggen. Zulke dingen groeien. Er kwam dus steeds meer bij, een afgereden auto en nog een auto, een kapotte scooter. “O laat maar staan, ik kan er misschien nog wel onderdelen uit halen” zei de buurman die van knutselen houdt. Dat laten staan, dat kan nu niet meer. Alles wordt opgeruimd, want er komen oude bekenden in de caravan en dat is een mooi excuus. Iedereen probeert een handje te helpen. Twee mensen houden net pauze als ik aankom, maar ik ga aan het werk. Ik pak mijn schep van de fiets en zet hem in de berg grind. Het moet in de aanhanger. Net als de eerste schep in de bak klettert stopt er een auto. Een rode. De man die pauze hield springt op: “Oooooh een oude fiat 128! Die heb ik ook gehad, wat heb ik daar veel plezier van gehad zeg!” Op een holletje rent hij ernaar toe. Het is alsof hij een oude boezemvriend ontmoet. De chauffeur stapt grijnzend uit. De mannen staan nog een poosje te praten over hun Fiat. De verliefde man geeft het ding een klapje op de motorkap, hij kan maar moeilijk scheiden.
Auto’s zijn handig en ellendig. Haal je twee oude auto’s weg, komen er andere voor in de plaats. Zelf heb ik er geen en in wil het ook niet. Hoe minder wegen en parkeerplaatsen, hoe meer ruimte voor andere dingen. Ik wil geen ellendige oorlog om olie, ik wil groen en bloemen. Ik zorg voor het Verhalenpad, voor de levende wereld die steeds verder gekrompen is. Dat wil ik helpen veranderen. Om te beginnen waar ik ben. Zouden er dit jaar ook vogels gaan broeden op de bult? Ik zie nog niks. Er gebeuren wel andere dingen. Er wilde dit weekend wel iemand komen kijken naar mijn initiatief. Kom maar met buslijn 93, zei ik. Die rijd altijd zonder dat er iemand in zit, de buschauffeur zal blij zijn met een klant, opperde ik. “Ik kom met de auto,”zei mijn bezoeker. Ja, het autoseizoen breekt aan. Auto’s naast de Swette, auto’s naast het Verhalenpad.

Met groene verhalen trek ik dikke rubbers aan, die over het asfalt gaan. Kan dat ook anders?

Auto’s hebben we nodig, denken we. Om naar het werk te gaan, om je LAT relatie vol te houden, voor een dagje uit, voor een unieke natuurbeleving en om te gaan joggen in het bos samen met de hond. En om interessante locaties te bezoeken zoals de mijne.
Toch heeft een kwart van de huishoudens geen auto, waarvan bijna twee derde als een bewuste keuze. Meer dan een half miljoen mensen kunnen het gewoon niet betalen. Door de oorlog in het Verre Oosten wordt alles duurder. Vooral dit stalen beest wordt getroffen, dat fijne ding waar je in kan kruipen en waar je heerlijk op jezelf bent. Lekker op je vertrouwde stoel, de handen aan het stuur. Hoe zal dat nu verdergaan? Blijven mensen verstokt aan hun kar? Zal mijn bezoek vaker de fiets pakken? Ik denk dat er veel voor nodig is om die gewenning te doorbreken. Sommigen zal het lukken om zichzelf te overwinnen en de auto te laten staan. Ik hoop dat het aanstekelijk werkt. Je krijgt er namelijk veel voor terug: Uithoudingsvermogen, meer contact met je omgeving, een vollere portemonnee.
Dus. Wil je langs komen? Dan zijn er drie alternatieven. Kom lekker op de fiets, met buslijn 93 of zet je auto neer bij Jonker Sikke op de parkeerplaats. Vandaar is het maar twee kilometer lopen, een prachtige wandelmeditatie onder de hemelkoepel, tussen de groene weiden. Tenslotte is de weg naar het Verhalenpad toe langer dan het pad zelf. Het doel is maar een klein onderdeel van de onderneming. Je kan er natuurlijk ook een pelgrimsroute van maken en het hele eind gaan lopen van huis naar hier. Tenslotte: overal zijn verhalen! Goed voor het lichaam ook. Het lichaam is de tempel van de geest tenslotte. Ophemeling van de auto is een aftakeling van die tempel en alles wat je met een sterk en gezond lichaam kan creeëren. Hoe minder auto’s hoe meer verhalen we kunnen scheppen, hoe meer ruimte en een grotere groene wereld. Welkom in die andere wereld!

.

Gedichtje uit 1991

In de geest
kan alles
Als de bomen sterven
het water
niet te drinken is
en de vissen
zeldzaam zijn
Dan nog
kunnen wij keren
en onze mythe
opnieuw creëren
voeden de Aarde
tevreden zijn.

.

Alowieke

.


.

.

Een nieuw bestaan of een nieuwe opdracht

Gepubliceerd op door alowieke2 reacties

.

Zomer 2023

De foto is gemaakt in de zomer van 2024

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst.

We zitten in de kas. Buiten waait een gure wind, maar binnen is het warm. Wolken waaien snel voorbij en af en toe komt de zon even kijken.

“Heb je nooit dat je hier wel weer eens weg wilt?” vraagt de vrouw naast me. Ze wilde al heel lang eens met me praten. Ze is bezig met de voorbereidingen op een nieuw bestaan en een gesprek met mij is voor haar een opwekkende stimulans en inspiratiebron. “Soms word ik onrustig” beantwoord ik haar vraag. “Maar toch ga ik niet. Want met deze gepensioneerde boer heb ik vertrouwen opgebouwd. Hij vroeg me om te blijven. Iets wat je hebt opgebouwd, dat krijg je niet zomaar terug. En ik mag meer dan 2000 M2 grond beheren. Dat is niet zomaar wat. Dit land heeft me nodig. Biodiversiteit ontstaat niet door het te laten verwilderen. Dan krijg je alleen maar overwoekering van een paar dominante planten. Ik houd van wat mijn handen helpen groeien. Dus ik blijf hier. Voor de mensen en het land.”

Het zal nog wel eens gebeuren, dat er iemand langs komt die denkt dat ik een reiziger ben. En dat ik dan uitleg hoe belangrijk ik de relatie met je omgeving vind. Waarom ik dat hele reisidee al heel snel aan de kant heb gezet. Ja, ik was van plan om heel ver te gaan, ooit. Het was dit idee dat me destijds energie gaf om alles achter te laten. De voorbereidingen deelde ik jarenlang en de film van de bouw is duizenden keren bekeken. Ook de beelden met mijn Rijdende Verhalenhuis op de weg scoren goed. Beelden spreken meer dan woorden. Enthousiast geven mensen het aan elkaar door. Dus af en toe komt er iemand langs die iets soortgelijks van plan is: Alles achterlaten, de wereld in. En dan vertel ik dit: Dat ik heel blij ben dat mijn zelfgebouwde huis hier staat, waar ik een opdracht heb. “O je woont er nog steeds in?” Ja met veel plezier, zeg ik dan. Zo praten we. Het gaat over huizen die almaar worden bijgebouwd en daar niet tussen willen blijven. Te duur, te groot. Over mensen die al een hoop drukte maken als er een klein vliegje in huis is. En over waar je je poep laat. Een chemisch toilet is goor. Poep is mooi, dat moet je niet verpesten. We lachen om zonnebloemen planten in een drol, over de steeds ingewikkelder wordende wereld en het verlangen naar de pure eenvoud. Wat een bevrijding is dat. Je hebt maar zo weinig nodig. Het blijven boeiende gesprekken. Hoevelen zijn het, die hun leven al zo lang een nieuwe draai willen geven? Ze is zeker niet de enige. Het ook te doen is wat anders. Er is veel geduld voor nodig om je los te maken en klaar voor de sprong. En wat dan? Je komt er vanzelf wel achter. Of het reizend bestaan je bevalt of dat het een middel is om een nieuwe plek te vinden in je leven, een nieuwe opdracht. Misschien helpt zo’n gesprek daarbij.

Ik wil in relatie zijn. En niet alleen met mensen. De niet menselijke wereld heeft ons nodig, de wereld zonder stem. Planten, dieren, de zorg voor hen betekent veel voor me.

Hier sta ik, in de wind, tussen de Friese velden. Mensen komen en gaan. Maar ik kom steeds weer terug. Met klompen aan en vieze handen en zorg om wat er leeft.

.

Deze tekening maakte ik toen ik 26 was.

.

De dag dat je je bril kwijtraakt

Gepubliceerd op door alowiekeEen reactie plaatsen

.

.


Met een volle agenda keer je het cyclisch bestaan de rug toe. Gelukkig is mijn nieuwe boek geen bestseller. Want dan was de heilige traagheid ver te zoeken.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst. ( Duur 15 min.).

Het is vroeg in de ochtend, net niet schemerig meer. Gauw wip ik naar buiten om de luiken te openen, om dan terug te duiken in de hangmat. Ik koester de behaaglijke sluimer die me nog niet verlaten heeft. Buiten is het mistig en stil. Het mooiste moment van de dag. Mijn oog valt op een mantelmeeuw die overvliegt. Hoe lang duurt een moment van geluk en verstilling? Niets is eeuwig. Ik rek het moment zo lang mogelijk, tot het me begint te vervelen. Mijn lijf vraagt om actie. In mijn pyjama stap ik naar buiten, doe mijn klompen aan. Er is helemaal niemand en ook op de snelweg verderop is het stil. Ik loop een rondje over het Verhalenpad, langs de opgroeiende gemeenschap van bomen, langs de volle wadi’s. Het water steekt glinsterend af tegen de donkere aarde, de bomen eromheen zijn nog nauwelijks uit de knop. Maar de grauwe wilg bloeit al en de prunus cerasifera heeft vele honderden witte bloemen, die talloze insecten tevreden zouden kunnen stellen, als ze er waren. Gisteren, op dat warmste uur van de dag, 15 graden was het, zag ik een blinde bij, een kleine vos en twee aardhommels. Maar nu is de dag nog jong en koud. Zelfs de aardhommel met zijn dikke jas aan zie je pas over een paar uur. Hoewel het fris is houd ik van dit moment. Al wandelend begin ik te wieden, Het groeit onder mijn handen, langzaamaan wordt het echt een mooie wilde plek.

Maar nu mijn boek van de pers is, wordt het leven anders. Het stille werk in de ochtend verdwijnt en ik voel de band met mijn flora en fauna verslappen. In plaats daarvan komt de doelijst op de eerste plaats. “De heilige traagheid der dingen” loopt goed. Het zijn de eerste weken na publicatie. Met frisse moed begin ik de ochtend met het verwerken van bestellingen, het beantwoorden van mails. Dan inpakken. Er komen steeds meer dingen bij. Het leven dat al vijf jaar zijn vaste cyclus heeft, wordt ineens een leven met een agenda. Een stapel boeken ligt klaar op de tafel in de kas. Daar mogen ze maar kort liggen, het is daar vochtig. En terwijl er steeds meer dingen moeten, begin ik voor het eerst sinds jaren dingen te vergeten. Mijn tas met tekenspullen als ik naar Atelier Binnenstad ga. De fles om onderweg even melk te halen bij melktap Jellum. Ik ben druk! Maar de zuurbessen naast de sloot willen iets van me. Dat zag ik vanuit een ooghoek. Het gaat niet goed daar. Verdorie, ik heb geen tijd. Maar de buurman heeft toch in de gauwigheid grote stukken karton voor me gehaald van de fietsenmaker. Die vierkante meters kunnen er mooi onder. Want zuurbessen groeien niet in een jungle van andere planten, ze willen graag ruimte. Dus die plat gevouwen dozen liggen alweer twee dagen op een hoop, langs de kant van de weg. En ik wilde hem ook nog bedanken, die goeie buurman van me. Dat komt er dus ook niet van. Er is zoveel te doen! Veel meer dan ik op kan noemen. Behalve de boeken die roepen, heb ik veel werk verzet. Alles wat ik geplant en gebouwd hebt, doet nu een beroep op mijn gevoel van verantwoordelijkheid. Rondom mij begint alles opgetogen te fluiten, te fladderen en te woelen. Het is lente, de tijd van de voortplanting. Ook dat nog. Onder de kas is een rat aan de gang, hij heeft al twee pogingen gedaan om een hol te graven onder mijn vloer van grote zware tegels die ik zelf heb gelegd. Een rat in het riet of in de bosjes vind ik niet erg. Als ze maar van mijn kas afblijven. Ik maak mijn handen leeg en als een speer gooi ik het hol weer dicht en raak vervolgens mijn bril kwijt. Twee dagen later vind ik hem in het zand. Hij keert terug naar de vertrouwde plek in mijn borstzak en dan ga ik op de fiets naar Mantgum. Er moet een stapeltje boeken op de post. Als ik terug kom spreekt de buurvrouw me aan. Of ik nog even tegen haar man wil zeggen dat het karton zijn bestemming bereikt heeft. Hij hoort maar steeds niks van me. O ja. Dat was er niet van gekomen. Gauw naar de buurman.

Na elke dag wordt het avond. Ook na deze, vol chaos en drukte. En ik weet, binnenkort wordt het weer een stuk rustiger. Want mijn boek is goddank geen bestseller. En dan zit ik stil in mijn kleine huis en denk: Stel je voor dat mijn boek wèl een bestseller werd. Dat lijkt geweldig. Maar dan heb ik wel extra opslagruimte nodig. En dan moest ik toch echt personeel aan nemen en een degelijke werkruimte gaan zoeken, want in mijn tiny house past dat niet. En als ik denk dat ik daarmee mijn leven weer net zo cyclisch zou maken als daarvoor, kwam ik van de kouwe kermis thuis. Evengoed zou het leven steeds ingewikkelder worden en ik zou de hele dag mijn bril kwijt zijn. Ondertussen groeven de ratten een doolhof aan gangen onder de tegels van mijn kas. Tegelijkertijd zouden de zuurbessen overwoekerd raken en kon mijn buurman nog lang wachten op dat bedankje en het praatje aan de deur. “Men moat it seal net heger lûke as de mest” zeggen de Friezen. Je moet het zeil niet hoger hijsen dan de mast. Maar met allerlei kunstgrepen lukt het toch, almaar door te hijsen. Om te beginnen word je agenda je bijbel. Daarna heb je steeds meer personeel nodig. Het eenvoudige cyclische bestaan keer je de rug toe. Duurzaamheid wordt een theoretisch streven. Succes is leuk, maar niet teveel.
Veel mensen zitten vast in het web van verwachtingen dat we zelf met zijn allen hebben gemaakt. Het is normaal dat je dit allemaal wilt: een gezin, een goeie baan, kinderen, een auto, succes en vrijetijdsbestedingen. Wat dat alles van je vraagt weet je niet van tevoren. Deze tijd vraagt om oogkleppen en doorgaan als een trein. Als je van alle kanten verwikkeld bent geraakt in een overvol bestaan, dan kom je niet zomaar terug in het eenvoudige cyclische leven. Maar ja, het is zoals het is. Toch kan je iets doen. Stukje bij beetje.

Rust in de vroege ochtend. Langzaam wakker worden, kijken wat er is. Leven in het ritme van de seizoenen. Kijken naar de sterren en planeten, zie hoe ze hun baan volgen in de hemelkoepel. Kijken naar de eerste zwaluw en de akkerhommel in de wilgenbloesems. Alles wacht op je.

Ps: Ik heb nog honderd en tien boeken over en na de eerste golf ligt het nu helemaal stil. Ik vind het nog steeds hartstikke leuk als je er een bestelt.

“De heilige traagheid der dingen”

Met je oor op de vochtige aarde

Gepubliceerd op door alowiekeEen reactie plaatsen

Van jonge spriet tot woudreus, elke houtige persoonlijkheid verlangt naar een levende veerkrachtige bodem. Leef je in in de dromen van de bomen.

.

.

Liever luisteren? Klik op de knop onderaan de tekst.

Inlevingsvermogen doet groeien. Bomen zijn er langer dan wij en we zouden er goed aan doen ons vaker te proberen in te leven. Alleen al hoe ze samenleven. Met elkaar bouwen ze aan een netwerk waarin alles te vinden is wat ze nodig hebben. De bodem steeds veerkrachtiger, krioelt van leven en is doorweven met schimmeldraden die hen voeden. En omgekeerd, in de herfst voeden de bomen de schimmels met wat ze in de winter niet meer nodig hebben. Ze zijn wat ze zijn, houtige persoonlijkheden zonder stem. Zonder te worden opgemerkt doen ze veel, van zaad tot woudreus, altijd op dezelfde plek. Maar de meesten worden aangeplant. Ze zijn overgeleverd aan wat wij met ze doen. En wat doen we veel! Er wordt gezaagd en gehakt. Lekker stoer en machtig voel je je, wanneer de grote boom omvalt, precies op de plek die je hebt uitgerekend. Hoor het kraken, hoor de doffe dreun waarmee hij ter aarde stort. We hakken en zagen. Graven en planten ook dingen terug. Hopelijk doen we het goed.

Daar sta ik op de met gras begroeide weide. In mijn handen houd ik een pluizige, gerafelde stengel. Rondom het pluis ontkiemt zaad. Als ik de stengel optil blijven alle jonge kiemen eraan vastzitten, alsof het een reddingsboei is. Zaad houdt van rafels en losse en luchtige grond. Bomen ook. Vooral de jongsten. Iets wat hechting geeft en vochtig is, dat is fijn. Wat moet zaad in een verhard pad? Of in een speelveld in de hete zon, vertrapt door kindervoeten? Geef mij maar wat struikgewas, dan kan ik ongestoord mijn gang gaan, weet de boom. Bomen denken niet, denken we, maar ze weten wel dingen. Ze weten waar de ruimte is om naar toe te groeien. Ze weten welke buurman ze graag hebben en welke liever niet. En aan welke ze een grondige hekel hebben. Niet alle bomen werken met elkaar samen. Ook daar zijn buren onder elkaar.
Hier sta ik nu. De jonge boom die klaarligt om te planten ziet er goed uit. Maar waar hij moet staan, dat kan hij me niet vertellen. Sommige mensen zeggen dat ze het kunnen voelen. Anderen leren uit boeken hoe het moet. Hoe dan ook, dit jonkie is nu afhankelijk van mij. Hij heeft het maar te doen op deze plek, die de mensen hier bedachten en waar ik voor werk. Ik pak hem op. Heel fijn zijn die jonge haarwortels, zo fijn dat ze zomaar afbreken, als je niet uitkijkt. Respectvol laat ik de dikke wortelbaard door mijn handen gaan. Wat is hij mooi! Straks verdwijnt hij in de donkere aarde, de wereld die zo ver van ons afstaat. Het is een wereld die we nog maar net leren kennen. Hopelijk voelt hij zich thuis op de plek die ik hem geef. In feite is het een wees, net als de andere bomen die hier liggen. Niet alleen zijn ze losgerukt van de plek waar ze opgroeiden, waarschijnlijk hebben ze hun ouders nauwelijks meegemaakt. Op een kwekerij stonden ze als wezen in kostschoolbedjes. Een lange rij, allemaal naast elkaar. Toch was de kweker goed voor ze, dat kun je zien. Kan een boom van zijn kweker houden? Als dat zo is, afscheid is hun lot.

Elke zaailing treft andere handen. Sommigen zijn liefdevol, anderen haastig, willen vooral zoveel mogelijk in de grond krijgen. Sommige weten precies wat hij of zij nodig heeft, andere hebben geen idee, ze hebben zich nooit in houtige persoonlijkheden verdiept. Er zijn mensen die al heel veel bomen hebben geplant, maar die denken dat je het plantgat keihard moet aanstampen. Anders loopt het straks vol water zeggen ze en dan verdrinken de wortels. Ze stampen zo hard ze kunnen, bij elke schep grond die erin gaat. Hemeltjelief. En dat juist nu, vlak voor de droge periode! Steeds vaker regent het maar weinig in de lente. En die kwetsbare haarwortels zitten dan op een hoopje, samengetrapt in een droge stenen kluit. Want dat is wat klei doet, als het opdroogt wordt het zo hard als steen. Als jonge boom kun je dan alleen nog maar dromen van die pluizige vochtige schimmels, terwijl je langzaam wegkwijnt. De harde klei is meedogenloos, en zeker in een tijd van droogte, met een boom die ook nog eens nauwelijks een plantgat heeft. We moeten echt meer met de bomen meevoelen, willen we ze begrijpen en echt een mooi bos krijgen. Er zijn genoeg hoveniers en tuinmensen die hart hebben voor wat er leeft. Hoe boeiend is het om naar ze te luisteren! De bodem, de handen, de kennis en het hart. Met elkaar vormen we het netwerk dat de bomen en planten nodig hebben. Luister, met je oor op de vochtige aarde. Ruik het, voel het, help het groeien.

Geef de boom een verend bed, wees er lief voor , koester het.

.